هەڵوێست و بنەما سیاسیەكان لە هزر و باوەری مامۆستا شێخ جەلالی نەمر

كامیل نورانی فەرد
مانگی پووشپەرەو جارێكی دیكە ئەو رۆژە پڕ نەهامەتیەی كە مامۆستای زانا و رێبەری بلیمەت و سەركردەی كاریزمای نەتەوەكەمان جەنابی مامۆستا شێخ جەلالی حسێنی بەرەو دوامەنزڵگەی ئەبەدی كۆچی كرد و بەجەستە ماڵئاوایی لێكردین.
كەسایەتی و ژیانی مامۆستا شێخ جەلال، لەهەموو رەهەندەكان پڕن لە لاپەڕەی هەڵنەدراوە و تا هەنووكەش نەتواندراوە بنەمافكریی و هزرییەكانی و هاوكات پراكتیك و كرداری بەرێزیان و بە گشتی ژیانی سیاسی بە تەواوی شەن وكەو بكرێ‌ و تیشك بخرێتە سەر هەموو لایەنەكانی مێژووی پڕ لە شانازی مامۆستا هەرگیز نەمر.
مامۆستا داهاتێكی نەتەوەیی بوو كە لەماوەی ژیانی سەربەرزانە و پڕ لە وانەی فیداكاریی و شۆڕشگێرانەی روحی بەبەر باوەر و تیئۆرییەكانیدا كرد و ئەوەی بڕوای پێی هەبوو توانی بە كردەوەش لە كاری سیاسی و شۆڕشگیرانەدا كاری پێ بكات و نرخی تێچووەكانیشی بدات.
بێ بۆنە نیەو زۆری پێویستە لە ئێستای بازاری شێواوی جوڵانەوەی رزگاریخوازانەی نەتەوەیی لە كوردستانی ئێران تەوەری بنەما فكرییەكانی جەنابی مامۆستا، و هەڵویستی شێلگیرانە لای بەرێزیان و مانەوە لەسەر ئوسولە سیاسەكان بە باشی لێك بدرێتەوەو بۆ ئەمرۆ ببێتە وانەیێك بۆ لێوە فێر بوون.
بنەماكانی دەرس و ئەزمونەكانی مامۆستا پێكهێنەری نەزم و ئۆرگانیك و سیستەمن و بۆ بەردەوامی ژیانی كۆمەلایەتی گرینگی و بایەخێكی زۆریان هەیە، بۆیە تاكی ئەمرۆیی لەسەر ئەساسی ئەو بنەما پێش وەخت دیاری كراوانە هەنگاو بەرەوپێشەوە دەنێ‌ و بەو بنەمایانە ئەوانی تر دەیناسنەوە و پێناسەی بۆ دەكەن و دەتوانین وەك بەشێك لە یاسا گشتیەكان، و رێكەوتنی كۆمەڵایەتی پێناسەی بۆ بكەین.
ئەگەر بنەما سەرەكیەكان هەر رۆژە گۆڕانیان بەسەردا بێ نەزمی ئۆرگانیكی كۆمەڵگا دەشێوێندرێ‌ و بێ پرەنسیپی و ئالۆزی پەرەی پێدەدرێ‌.
ئەو راستیە نەك لە ئاستی گشتی دا بەڵكو لە ئاستی تاكیش دا هەر راستە و هەر تاكێك پێویستە لە رەوتی ژیانی دا خاوەنی كۆمەڵیك بنەما و هەڵوێستی روون بێ و بە ئامانجی خزمەت و پێش كەوتنی زیاتری كۆمەلگا بە كاریان بێنێ‌، و ئەو بابەتە بۆ تاكی سیاسی و بەتایبەتیش بۆ رابەر و سەركردە بە حوكمی ئەوەی ژیانی كەسانی دیكە دەخاتە ژێر كاریگەریی، یەكجار حەیاتی و زەرورییە. هەر بۆیەشە نەبوونی بنەما و بە پێی قازانج گۆرینی بنەماكان لە كەرتی سیاسەت زیانی گەورەی بۆ كۆمەلگا بەدواوە دەبێ.
سیاسەت زانستێكی تیئۆرییە كە لە رێگەی فێركارییەوە دەگوازرێتەوە و تەنیا بەشێكی زۆر كەمی تەرخان كراوە بۆ ئەوەی زانستەكە بە باشی بگوازرێتەوە و ئەرك و كارە سەرەكیەكە دوای چوونە ناو سیاسەت و دونیای سیاسەت لە لایەن تاكەكانەوە دەست پێدەكات.
سیاسەت بریتیە لە كۆمەڵە زانیاریی و تاكتیك و رێوشێنێك كە مرۆڤ بۆ خزمەتی باشتر و ئیدارەی كۆمەلگا پێویستە لەبەرچاویان بگرێ‌‌ و بەكاریان بێنێ. بەڵام لەو زانیاریی و رێوشوینانە گرینگتر خودی ئەو تاكانەیە كە دەچنە ناو مەیدانی سیاسەت و ئەركی بەرێوەبەرایەتی كۆمەڵگا دەگرنە ئەستۆ. زانیاریی و رێوشوێنەكان لە زۆر بەش دا نەگۆرن و جێگیرن و ئەوەی رەنگ و بۆ و روحیان پێدەبەخشێ، كەسایەتی و تایبەتمەندییە كەسیەكانی ئەكتەرە سیاسیەكەیە.
بەو پێیە تەنیا شارەزایی لە فەننی سیاسەت تەواو نییە بۆ كەسی سیاسیكار، بەڵكو كەسێتی بەرز و پڕ لە ئەخلاق و رەوشتی پەسەند دەتوانێ‌ دواجار لەسەر سیاسیكاری باش و سەركەوتوو و سیاسیكاری نەشیاو یەكلایكەرەوە بێ.
بەرنامە و پرۆگرامەكان زۆر جار وێرای كەم و كوریش بوونەتە مایەی خێر و بێر بۆ كۆمەلگای مرۆڤایەتی، بەڵام زۆرجار كەسایەتی ئەكتەرە بەرێوەبەرەكانی بەرنامە جۆراوجۆرەكان دەوری سەرەكیان بووە لە پێشاندانی جۆرەكانی بەرنامە و پرۆگرامەكان. بەدرێژایی مێژوو مەكتەبە جۆراوجۆرەكانی ئاسمانی و دەسكردی مرۆڤ بەرزی و نزمیان بینیوە لە ئاستی خۆشەویستی و خەڵك پەسەندی و یان ناخۆشەویست بوون و بێزاری لە بەرنامە و مەكتەبەكان، و ئەوەش تەنیا بە هۆی سیاسیكاران و رەفتارە كەسێتیەكانی سیاسیكاران بووە، و كەسایەتیەكان دەوریان بووە لە چۆنیەتی نیشاندان و سەرخستن یان شكست پێهێنانی ئەو مەكتەبانە.
ئەوەی مەبەستمانە ئەو راستیەیە كە كەسێتی تاكەكان زۆر گرینگە لە سەرجەم رەهەندەكانی ژیانی مرۆڤایەتی و لەسەر شكڵ پێدانی كۆمەڵگا.
ئێمە وەك نەتەوەی كورد خاوەنی دەیان و سەدان رێبەری مەزنین كە هەر كامەیان بە نۆرەی خۆیان دەور و نەخشیان لە پێشخستنی دۆزی رەوای كورد بینیوە. مامۆستا شێخ جەلال حسێنی ئەو رێبەرە كاریزما و كارەكتەرە درەوشاوەیە بوو كە توانی لە ماوەی ژیانی سیاسی خۆی باشترین نمونەی كەسێتی بەرز پێش كەش بكات.
مامۆستا هەم توانی گوڵبژێرێك لە باشترین و مرۆڤانەترین و عادیلانەترین بنەماكان بۆ تێكۆشانی لەرێی ئازادی بكاتە سەرلەوحەی ژیانی، و لەوەش گرینگتر هەموو ئەو بنەما و باوەرانە بخاتە باری جێبەجێكردن و عەمەلەوە و كاریان پێ بكات، و تێچووی زۆر گەورەشیان لە پێناو بدات.
لێبڕاوی و فیداكاریی و بەخشندەیی و سداقەت و پاكی و عەداڵەت تەوەری وێرای زانایی و بڕشت و بەرێوەبەری ئەو تایبەتمەندییانە بوون كە كەسایەتی كەم وێنەی مامۆستای شكڵ پێدابوو و تێكەڵاوی ئەو تایبەتمەندییانە، مێژویێكی لێوانلێو لە شانازی لەسەر دەستی جەنابی مامۆستای لێ خوڵقاوە و بەرهەمەكەی قوتابخانەیێكە كە هەموو ئەو بایەخ و بەها نەتەوەیی و مرۆڤانەیەی تێدا دەوترێتەوە و درێژەی پێدەدرێ‌.
مامۆستا لە پێناو بنەما و هەڵوێستە نەتەوەییەكان و پاراستنی ئەو بایەخ و بڕوایانە هەموو ژیانی خۆی تەرخان كرد و بە پێشكەش كردنی جگەرگۆشەكانی نرخی پاراستنی بنەماكانی دا، هەموو پێگە و سامان و پلەی بەرزی ناو كۆمەڵگای خستە خزمەت پێش خستنی دۆزی رەوای نەتەوەكەی و ئەو ئوسولە بەرزانەی تا دوایین هەناسەی ژیانی درێژە پێدا و هەرگیز پاشەكشەی لێنەكردن. یەكێك لەو بنەمایانەی كە یەكجار زۆر باوەری پێی بوو ، بابەتی دانی مافی كورد لە لایەن رژیمەوە بوو، مامۆستا باوەری وابوو كە ئەو رژیمە هەرگیز زەرفیەتی ئیعتراف بە بنەما دیموكراتیكەكان و هاوبەشی كردن لەگەڵ سەرجەم پێكهاتەكانی ئێرانی تێدا نییە و مەسئەلەی ماف لە رێگەی وتووێژەوە لەلای بەرێزیان بە تەواوی رەدكراوەبوو.
لەسەرەتای سەركەوتنی راپەرینی گەلانی ئێران كاتێك كە هێز و لایەنە سیاسیەكان دەسەڵاتی كوردستانیان بە دەست بوو و هێزی پێشمەرگە لە ناو شارەكان پارێزەری ماڵ و گیانی هاوەڵاتیان، رژیم بە درۆی موزاكرە و دانووستان تەمای كۆتایی هێنان بە غائیلەی كوردستانی بوو و بۆ ئەو مەبەستەش شاندێك دیاری كرابوو بۆ دانیشتن لەگەڵ شاندی نوێنەرایەتی گەلی كورد. بەڵام لە هەنگاوێكی سەرسوورهێنەر كاتێك داریوشی فروهەر سەرۆكی شاندی رژیم سەردانی شوێنی مانەوەی مامۆستای شێخ جەلالی رابەرمان لەشاری بانە دەكات، داوای دانیشتن و وتووێژ لەگەل بەرێزیان دەكات ، وەڵامی مامۆستای نەمر یەكجار هۆشیارانە و جێگەی لێوردبوونەوەیە. مامۆستا زۆر بە ئاسانی لەوە دەگات كە شاندی نوێنەرایەتی رژیم تەنیا ئەو داوایەیان بە ئامانجی دروست كردنی درز و كەلەبەرە لەنێو هێز و لایەنە سیاسیەكانی كوردستان و هەر بۆیە وەڵامی ئەو داوایە بەوە دەداتەوە كە پێویستە لەگەڵ شاندی نوێنەرایەتی گەلی كورد بە سەرۆكایەتی مامۆستا شێخ عیزەدینی برای كۆببنەوە و لێدوان و داواكانی هەیئەتی كوردستان هەمان داوا و قسەی ئێمەشە.
لە دوایش دا كاتێك هێز و لایەنەكان، كوردستانی ئێرانیان بەرەو باشووری كوردستان بەجێ‌ هێشت، خەڵخاڵی نامەی بۆ جەنابی مامۆستا نووسی و داوای گەرانەوەی بۆ كوردستان لێكرد و بەلێنی پێشكەش كردنی بەرێوەبەرایەتی كوردستانی بە جەنابی مامۆستا دا ، مامۆستا لەنامەیێكدا بە توندترین شێوە وەڵامی ئەو داوایەی خەڵخاڵی حاكمی شەرعی رژیمی لە كوردستان دایەوە و وتی: (( بەو خوایەی ئێوە نایپەرستن تا نەستاندنەوەی دوایین خوێنی بە ناحەق رژاوی رۆلەكانی كوردستان مەیدانی خەبات چۆڵ ناكەین)). ئەو بنەمایە وەك ئەسڵێك لەلای جەنابی مامۆستا كاری پێكرا و لەماوەی هەموو ئەو ساڵانەی خەبات و تێكۆشانی بۆ جارێكیش لێی لانەدا و فریوی وەعد و بەلێنە درۆینەكانی ئەو رژیمەی نەخوارد و هەمیشە پێی وابوو كە ئەو نیزامە جینایەتكارە هەرگیز ئامادە نابێ لەسەر مافی كورد نەرمی نیشان بدا، مەبەستی دانی مافی كوردی نییە و بۆ وەلامی ئەو كەسانەش كە پێیان وایە وتووێژ نابێ وەك ئەسلێكی سیاسی رەد بكرێتەوە، وتەیێكی بە نرخی هەیە كە دەلێ : ((هەر كاتێك رژیم ویستی حەقی كورد بدات با بیدات بەو نوێنەرانەی كە لە فیلتێرەكانی خۆی دەرچوون و داندراو و جێگەی متمانەی خودی رژیمن )). ئەوەش باشترین وەڵامە بۆ بیانووبڕین و وەڵامێك بۆ فەلسەفە بافیەكانی لاگیرانی وتووێژ و دانووستانە لەگەڵ رژیمی جەهل و جینایەتی ئاخوندی.
ئەو میراتە گرانبەهایەی مانەوە لەسەر بنەرەت و بنەما ئوسولیەكان لە رێبەری كاریزما و زانا و بلیمەت بۆ هەموو قوتابیانی مامۆستا بە جێ ماوە و لە قوتابخانەی مامۆستا وەك وانەیێك دەوترێتەوە و كاری پێدەكرێ‌.
ئەوتایبەمەندیە یەكێك لە هەزاران تایبەتمەندی دیار و جێگەی شانازیی مامۆستا شێخ جەلالی نەمرن كە بۆ تاكی سیاسی وەك زەرورەتێكی حاشاهەڵنەگر وایە و پێویستە رەچاو بكرێ‌ و لێوەی فێر بین.
ڕێکه‌وت: 2019-07-17 21:24:31
به‌شی ( سیاسی )







سیاسی