ئاكام

 

چەقلە سەما و خۆشیەكانی كاتی هێندێك لە لایەنگرانی پێكهاتنی رژیم لەگەڵ گرووپی 6 وەڵاتی رۆژئاوایی بە هۆی رێكەوتنی ناوكەیی، لە شەقامەكانی هێندێك لە شارەكانی ناوەندی ئێران زۆر بە زوویی دامركایەوە. نرخی پووڵی دەرەوە لەگەڵ هێندێك دابەزین سەرلەنوێ گەڕایەوە شوێنی پێشووی و رۆژێك دواتر بازاری بورسی ئێران دابەزینی بە خۆیەوە بینی. دابەزینی خێرای بازاری بورس، بە هۆی تێنەگەیشتن لە ناوەرۆكی رێكەوتنەكە لە لایەن بازارییەكانی تاران بوو. ئەوان باشتر لە هەر لێكدەرەوەێكی تر دژكردەوەیان بە نیسبەت ئومێدە درۆینەكانی رژیم بۆ باش كردنی دۆخی ئابووری نیشان دا. هەواڵی پێوەندیدار بە خواستی سەرمایەدانان لە بەشی نەوت و گاز لە لایەن شیركەتە گەورەكانی جیهان هەتا بوونی بە پراكتیك و كردەوە رێگەیێكی دوورمەودایە كە بە شارێگەی دامەزراویی سیاسی دا تێدەپەرێ‌. دامەزراویێك كە لە بەشی ئەندێشەی دەسەڵاتدارانی رژیم شوێنێكی نییە. 

ئوباما بە بوونی زانیاریی لەسەر پووڵە دەستبەسەرداگیراوەكانی رژیم لە بانكەكانی ئورووپا و باقی وەڵاتان باسی لە ئازاد بوونی 150 میلیارد دۆلار لەسەرچاوەكانی پووڵی ئێران لە دوای رێكەوتنەكە كرد، لەكاتێكدا كە لێپرسراوانی وەزارەتی ئابووری ئێران لە دەستراگەیشتن بە 29 میلیارد دۆلار قسە دەكەن. بەشێك لە پووڵی دەستبەسەرداگیراوی ئێران لە وەڵاتانێكی وەك چین بە هۆی ئەو خاڵانەی وەك دڵنیایی بۆ بە ئەنجام گەیشتنی رێكەوتنەكە و وەك تاقی كردنەوەی رژیم داندراون بەو هۆیەوە ناكرێ‌ بگوازرێنەوە بۆ ناو ئێران و لە لایێكی ترەوە بەشی سەرەكی ئەو پووڵە لە 2 بەشی یارمەتی بە ترۆریسم( رژیمی ئەسەد، حوسیەكانی یەمەن، چەكدارانی شیعەی عێراق، حیزبوڵلای لوبنان و ..) و لێدانی دراوی سوئیسی ( پێویستی بۆ بردنەسەروەی نەقدینەگی لە وەلات) خەرج دەكرێ‌. هەر بۆیەشە بازاریانی ئێران و بە تایبەت تاران لە لێدانی ئیعتبار بە بەشی بازار و پیشەسازیی وەڵات بێ هیوا بوونە. 

لەدوای رێكەوتنی ماوەێك لەمەوبەر 2 بابەتی سەرەنجراكێش و جێگەی تێڕامان رووی داوە:

 1ـ هەڕەشەی سەرلەنوێی هێرشی نیزامی لە لایەن بەرپرسانی بەرزی ئەمریكا 

 2ـ بەستێنی هاتنە ئارای باسی هێرشی نیزامی .

باسەكە لە كاتی ووتووێژەكان لە میدیاكانەوە لەزمان سیاسەتمەدارانی جیهان و لەدوای رێكەوتنی لۆزان و ژێنۆ لە لایەن ئۆباما و باقی بەرپرسانی ئەمریكایی و ئورووپایی لە میدیاكانەوە بڵاوكرایەوە. پێداگری ئەوان لەسەر دەوری مەنفی رژیم لە ناوچەكە و ئیرادەی جیهانی بۆ پێش گرتن لە گەیشتنی ئاخوندەكان بە چەكی ناوكەیی بەهەموو هێزەوە و كەڵك وەرگرتن لەهەموو بژاردەكان بوو. بەرچاوتر كردنی دەوری خەراپی رژیم لە پەیامی لێپرسراوانی رۆژئاوایی زەربەیێكی قورس لە پێگەی رژیم لە كۆمەڵگای جیهانی بوو. نیشان دانی وێنەیێك لە رژیم كە پاڵپشت و پشتیوانی ترۆریسم و مەترسیەك بۆ سەر كۆمەڵگای جیهانیە، رێك لەدوای رێكەوتنەنامەی ماوەێك لەومەوپێش ، لە لێكدانەوە و پێش بینیەكانی بەرپرسانی رژیم و بە تایبەتی دەوڵەتی رۆحانی نەبوو.

وەبەڵام هۆی هەڕەشەكان چی بوو؟  هەڕەشەكانی لێپرسراوانی وەلاتانی زلهێزی جیهان و یەك لەوان ئەمریكا لە پێوەند بە ئێران 2 راستیمان دەخاتە پێش چاو، یەكەم ئەوەی كە وەبیر رژیم بهێننەوە كە ئەگەر هەڵەیێك بكەی و لە بیری فریوكاری و شاراوەكاریی و بیانووگرتنی سەر لەنوێ بۆ هەڵاتن لە پشكنینەكان و بەرێوەبردنی دەقی رێكەوتننامەكە دابی وێرای  ئەوەی كە تەحریمەكان سیستماتیك دەگەرێنەوە جێی خۆی زیاد لەوەش هێرشی نیزامی و وێران كردنی ژێربیناكانی دامەزراوەی ناوكەیی و نیزامی ئێران سەلەسەد دەبێ و دووهەم ئەوەی كە  سەرلەنوێ رژیم ئاگادار بكەنەوە كە رێكەوتنی ماوەێك لەومەپێش بەمانای پشتیوانی بێ ئەملاوئەو لای رۆژئاوا و هێنانی ئێران بۆ ناو هاوپەیمانەتی جیهانی نییە و كەسێك كە هەڕەشەی هێرشی چەكداری لێدەكرێ‌ بێ گومان ناتوانێ‌ دۆست و هاوبەشێكی شیاو بێ بۆ رۆژئاواییەكان. هاوبەشی لەگەڵ عەرەبستان و بابەتی ئەمنیەتی ئیسرائیل هەروا سیاسەتی هەمیشەیی ئەمریكا لەناوچەكەیە و هەرەشەكانی رژیمی ئێران بۆسەر ئەو دوو وەڵاتە دەگاتە ئەو رێگەیەی كە لەكاتی شكاندنی رێكەوتنەكە چاوەروان دەكرێ‌. 

چاوپێكەوتنی خالید مەشعەل ئەندامی باڵای حەماس لە عەرەبستان دەریدەخات كە ئومێدی زۆریان بە پووڵەكانی ئێران نەماوە و  سركەی حازری عەرەبستانیان لە حەڵوای قەرزی ئێران پێ باشترە.  حەماس بە باشی دەزانێ‌ كە لەبەرانبەر هەڕەشەكانی عەرەبستان و ئیسرائیل ئەوە شازادە دەست بلاوەكانی عەرەبستانن كە دەتوانن پشتیوانی باشتر بن لە رژیمی دەستەوئەژنۆ ماوی ئاخوندی.  هەر ئەوەشە كە بەحرەین باڵوێزی ئێران بانگهێشت دەكات و خۆی بۆ رژیم رادەوەشێنێ‌. ئاكامەكانی رێكەوتننامەی ماوەێك لەمەوبەر یەك لەدوای یەك خۆیان نیشان دەدەن ولەداهاتووش دا خاڵەكانی ئەو رێكەوتنە ئاشكرا دەبن. باسی دورودرێژی بە رەسمی ناسینی ئیسرائیل لە لایەن رژیمی ئێران لەنێو باسەكانی ووتووێژەكانی ژێنۆ و پێداگری دووبارەی ئەو بابەتە لە سەفەری وەزیری ئابووری ئاڵمان بۆ تاران بێ پێشوونە بووە.  رژیم لە هەڵوێستی لاوازیی دایە و ئەوان بۆ سەپاندنی خواستەكانی خۆیان و یەك لەوان پشكنینی دامەزراوەكانی نیزامی بۆ دڵنیابوون لە بێ هێز كردنی رژیمی ئێران لەرووبەرووبوونەوە لەگەڵ ئیسرائیل و  بۆ بڕینەوەی دەستی رژیم لە وەڵاتانی ناوچەكە دەست بەكار بوونە. 

قەدەغە بوونی دروست كردن و كڕینی مووشەكی بە پێكانی زیاتر لە 300 كیلۆمەتر، كارتۆنی كردنی چەرخەی سووتەمەنی ناوكەیی، زانیاریی وەرگرتن لە ناوەندە نیزامیەكان و ناچار كردنی رژیم بە گۆڕینی سیاسەتی ناوخۆیی و دەرەكی خۆیان لەو پرۆسە دیاریكراوەدا دەستی رژیم بۆ درێژەدان بە سیاسەتی هێرشبەرانە و هەڕەشەئامێز بۆ سەر دراوسیەكانی لەناوچەكە دا كورت دەكاتەوە. لەگەڵ ئەوەشدا رۆژئاوا لەو رێكەوتنە حیسابی پووشێكیش بۆ هێڵە سوورەكانی وەلی فەقیه ناكات و ئەوە خۆی زیاتر لەرابردوو بارودۆخی خامنەیی لە ناوخۆ و لەناوچەكە دا لاواز و سست دەكات و وێنەیێكی نوێ لەو لە لای لایەنگرانی، وەكوو رێبەریێكی ناكارامە و لاواز و سەرنەوی لەبەرانبەر زۆرداری رۆژئاوا پیشان دەدات.  
 
 
 
 
 

  فرجام 
هۆگر 
هلهلەهای شادمانی زودگذر اندك طرفداران تسامح رژیم با گروه 6 كشور غربی بخاطر توافق هسته ای ، در خیابانهای برخی از شهرهای مركزی ایران خیلی زود فروكش كرد . نرخ ارز با اندكی افت مجددا به جای خود بازگشت و یك روز بعد بازار بورس تهران افت كرد . افت شدید بازار بورس ناشی از فهم صحیح متن توافق توسط بازاریان تهران بود . آ‌نان بهتر از هر تحلیل گر دیگری به امیدهای واهی رژیم در بهبود وضعیت اقتصادی واكنش نشان دادند . خبرهایی مبنی بر میل به سرمایه گذاری در حوزه نفت و گاز از سوی شركت های بزرگ جهان تا عملی شدنشان راهیست دراز كه از شاهراه ثبات سیاسی می گذرد . ثباتی كه در حوزه فكری اقتدار گرایان رژیم جایگاهی ندارد  .
اوباما با اطلاع از مبالغ بلوكه شده رژیم در بانك های اروپا و دیگر كشورها از آ‌زاد شدن مبلغ 150میلیارد دلار از منابع پولی ایران بعد از توافق سخن گفت ، در حالی كه مقامات وزارت اقتصاد ایران از دسترسی به 25 میلیارد آ‌ن سخن می گویند . بخشی از ارز بلوكه شده ایران در كشورهای دیگر منجمله چین بدلیل بند اطمینان یافتن كشورهای 5+1 از تست های راستی آ‌زمایی توافق و بازرسی های آ‌تی و همچنین بازگشت پذیر بودن تحریم ها ، قابل انتقال به داخل ایران نیست و از سویی هم بخش اعظم مبلغ یاد شده در 2 بخش كمك به تروریسم (رژیم اسد ، حوپی های یمن ، شبه نظامیان شیعه عراقی ، حزب الله لبنان و ... ) و چاپ اسكناس در سویس (نیاز به افزیش نقدینگی در كشور) هزینه می شود . از اینروست كه بازاریان كشور و بخصوص تهران از تزریق اعتبار به بخش بازار و صنعت كشور نا امید شده اند . 
بعد از توافق اخیر دو موضوع جالب و قابل تامل بوقوع پیوست 1. تهدید مجدد حمله نظامی از سوی مقامات ارشد آ‌مریكا و 2 . پیش زمینه ایراد مبحث حمله نظامی . بحث بجایی كه در حین گفتگوها در رسانه ها از زبان سیاستمداران جهانی و بعد از توافق لوزان و ژنو از سوی اوباما و دیگر مقامات آ‌مریكایی و اروپایی در رسانه ها منعكس شد تاكید آ‌نان بر نقش منفی رژیم در منطقه و عزم جهانی در جلوگیری از دستیابی آ‌خوندها به بمب اتمی با تمام توان و استفاده از همه گزینه ها بود . برجسته تر شدن نقش منفی رژیم در پیام مقامات غربی ضربه سنگینی به جایگاه رژیم در جامعه جهانی زد . ارائه تصویری از رژیم كه پشتیبان تروریسم و خطری برای جامعه جهانی است درست بعد از توافق اخیر در مخیله و پیشبینی های سران رژیم و بخصوص دولت روحانی نمی گنجید .
و اما دلیل تهدید های اخیر چیست ؟ مقامات كشورهای قدرتمند جهانی و منجمله آ‌مریكا به ایران 2 واقعیت را گوشزد كردند اول اینكه به رژیم یادآ‌وری كنند كه اگر دست از پا خطا كنند و در فكر فریبكاری مجدد ، پنهان كاری و بهانه جویی برای فرار از بازدیدها و اجرای متن توافق برآ‌یند ضمن اینكه تحریم ها اتوماتیك بازخواهند گشت مضاف بر آ‌ن حمله نظامی و تخریب زیرساخت های هسته ای و نظامی ایران حتمی خواهد بود  و دوم اینكه بازهم متذكر شوند كه توافق اخیر بمنزله یارگیری جدید غرب در منطقه نیست و كسی كه تهدید به حمله می شود قطعا نمی تواند دوست و شریك مناسبی برای غربی ها باشد . شراكت با عربستان و مقوله امنیت اسرائیل همچنان پای ثابت سیاست آ‌مریكا در منطقه است و تهدیدهای رژیم علیه این دو كشور به همان راهی می رود كه از پیمان شكنی در توافق انتظارش می رود .
دیدار خالد مشعل عضو ارشد حماس از عربستان نشان می دهد كه امید زیادی به پول های ایران ندارند و سركه فرمانبرداری از سعودی ها را به حلوای نسیه آ‌خوندها ترجیح داده اند . حماس می داند كه در مقابل تهدید داعش و اسرائیل این شاهزاده های ولخرج عربستان هستند كه می توانند حامی بسیار بهتری از رژیم وامانده آ‌خوندها باشند . اینست كه بحرین سفیر ایران را فرا میخواند و برای رژیم شاخ و شانه می كشد . تبعات توافق ذلت بار اخیر یكی پس از دیگری بوقوع خواهند پیوست و درآ‌ینده بندهای توافق ذلت بار افشا خواهد شد .  بحث مفصل برسمیت شناختن اسرائیل از سوی رژیم در جریان مذاكرات ژنو و تاكید دوباره آ‌ن در سفر وزیر اقتصاد آ‌لمان به تهران بی سابقه است . رژیم در موضع ضعف قرار گرفته و آ‌نان برای تحمیل خواسته های خود منجمله بازدید از مراكز نظامی بمنظور حصول اطمینان از ناتوان كردن رژیم در مواجهه با اسرائیل و الزام به عقب نشینی از كشورهای منطقه دست بكار شده اند . ممنوعیت ساخت و خرید موشكهایی با برد بیش از 300كیلومتر ، كارتونی كردن چرخه سوخت هسته ای ، اطلاع یابی از مراكز تسلیحاتی و وادار كردن رژیم به تغییر سیاستهای داخلی و خارجی خود در فرایند تعیین شده دست رژیم را برای ادامه سیاستهای تهاجمی و تهدیدات مستمرش علیه همسایگان منطقه ای كوتاه خواهد كرد . ضمن اینكه غرب در این توافق حساب پشیزی برای خطوط قرمز ولی فقیه نكرد و این خود بیش از گذشته موقعیت خامنه ای را در داخل و در منطقه متزلزل و تصویر جدیدی از وی نزد طرفدرانش كه بمپابه رهبری ناكارآ‌مد ،ضعیف و مطیع زور غربی ها نشان خواهد داد .
 
ڕێکه‌و 2015-07-29 18:13:35
به‌شی ( )







سیاسی