رێـــكــەوتــنی ئـــەتـــۆمی وچـــەند قــسەیێك  لە دوای 13 سال باس وخواس و 20 مانگ كۆبوونەوەو دانوستان،ڕێكەوتنێكی فۆرمالیتەی ئەتۆمی لە نێوان وەڵاتانی 5+1 و ڕژیمی ئاخوندی هاتەئاراوە.رژیم كە لەو ماوەدا چەند بریارنامەی لە دژ دەرچوو،شارەگی ئابووری لێدراو لە تەواوی لایەنەكانی هومید بە مانەوەی ،كەوتە مەترسی.دەسەلات ومانەوەی رژیم كە تەنیا ئامانجی سەرانی نیزامی ئاخوندیە،هێڵە سورەكانی وەلی فەقێی تیك شكاندو لە هەلوێستێكی ترسەنۆكانەدا جامی ژاری ئەتۆمی هەڵدا وبە پاساوی خۆراگری ونەرمشی قارەمانانە،پاشەكشەیێكی كەم وێنەی كرد.تەسلیم بوونی رژیم لە بەرانبەر رۆژئاوا، كە درزی خستۆتە نێو باڵەكانی رژیم وكێشەی لایەنەكانی قوڵتر كردەوە،هێما بۆ ئەوە دەكات كە شەرێكی قۆرس دەست پێبكەن .سەرانی رژیم و باڵەكان كەوتوونەتە تاوانبار كردنی یەكدی و توندڕەوەكان ،باڵی رۆحانی-رەفسەنجانی بەوە تاوانبار دەكەن كە لە مافی ئێران خۆش بوون ودەرسیان لە مێژوو وەرنەگرتوە وپەیماننامەشومەكانی وەك توركمەنچایی وقەرەباغیان دووپاتە كردۆتەوە.ئەم تاوانباركردنە لە حالێكدایە كە لە رابردوودا تەواویەتی رژیم لەگەڵ دەرچوون لە پەیماننامەی ئێن پی تی بوون وشێعاری ئەتۆمی كردن وخودكەفایان لەم راستایەدا هەڵگرتبوو.ماوەی 18 ساڵ لەم رێگەدا بە شێوەی شاراوە كاریان كردوبەم هەنگاوەیان پەیماننامە نێونەتەوەییەكانیان پیشَێل كرد.لەدوای ئەوەی كە گەلالەی شاراوەی ئەتۆمیان لە لایەن شۆرای بەرگری نیشتمانی ئێران ئاشكرا كراو لایەنانی زلهێز مەترسیان لێنیشت،وەلاتان كەوتنە خۆ ولە چەند دانیشتنێكی ئەو لایەنانەدا پەروەندەی ئەتۆمی رژیم درا بە شۆرۆای ئەمنیەت.لە ماوەی 12 ساڵ ووتویژكە 6 بریارنامە لە دژی گەلالەی ئەتۆمی رژیم دەرچوو،ئابووری ئێران داڕماو ویرانی ماڵی بە دووی خوێدا هێنا.ئەحمەدی نژاد سەرۆك كۆماری پێشووی رژیمی ئاخوندی كە بریارنامەكانی وەڵاتانی 5+1ی بە كاغەزی دراو دەزانی وئیددیعای ئەوەی دەكرد كەئابڵوقەی ئابوری كاریان ناكاتە سەرو لە باری ئابوریەوە پشت بە خۆیان دەبەستن،ساویلكانە خەڵكی چەواشە دەكردوبەم شیعارو قسە نەشیاوانەیان زیانی ئابوری دەیان میلیارد دۆلاریان بە بناغەی ئابووری ئێران گەیاند.لە پاش ئەوەی كە ئەم شیعارە درۆیینانەیان دا وخەڵكی بەش مەینەتی ئێرانیان زیاتر ئازار دا،لە پرۆسەیێكی چەند مانگەی ووتوێژدا ملیان بۆ خواستی رۆژئاوا دا ورێكەوتننامەكەیان   اژوو كرد.هەر لە یەكەم كاردانەوە سەبارەت بەم رێكەتنە، رۆژنامەی كەیهانی سەروە وەلی فەقێ‌ نووسی كەبە بەربەست كردنی بێپێشوونە،پیشەی ناوكەیی بۆتە پیشەی شانۆیی. هەر لە م پێوەندیەدا باراك ئوباما كە لە باری هەیمەنەو كاریگەریەوە ئەمریكای دابەزاندوە بۆ نزمترین حاست،لە یەكەم كاردانەوەی سەبارەت بەو رێكەوتنە گوتی:لە دووی دوو ساڵ ووتوێژ ئەمریكاو وەڵاتانی 5+1 گەیشتینە سەرئەنجامێك.رێكەوتنێكی گشتی درێژماوە لەگەڵ رژیمی ئێران كە دەستی لە گەیشتن بە بۆمبی ئەتۆم كورت دەكات.بە هۆی ئەم رێكەوتنەكومەڵگای جیهانی دەتوانێت دڵنیا بێت كە رژیمی ئێران دەستی ناگاتە بۆمبی ئەتۆم.ئەم هێڵە گشتیە كە ئێمە لە بەهاردا دامانمەزراند،تەواوی رێگەكانی گەیشتن بە بۆمبی ئەتۆم داخستوە.رێگە بە پشكنینێكی شەفاف ئەدات كە كەس گومانی نەمێنێت.بە پێی ئەم رێكەوتنە رژیم پاڵاوتە كردنی ئورانیوم بە ریژەی بەرز و پلوتونیومی جێگای پێویست بۆ بە دەست هێنانی بۆمبی ئەتۆم لە دەست نامێنێت.بەپێی ئەم رێكەوتنە ،رژیم 2سێهەمی سانتریفۆژە بەستراوەكانی لە كار دەخات وئەو دەزگایانە دەخاتە ژێر چاودێری نێونەتەوەیی.رژیم بۆ یەك دەیە لە سانتریفۆژە پیشكەوتوەكانی كەڵك وەرناگرێت و هەروەها 98 لەسەدی ئۆرانیومی ئەنباركراوی لە ناو دەبات. بۆ ڕوون بوونەوەی بابەتەكە پێویستە ئاماژەی پێبكرێت كە رژیمی ئاخوندی ئورانیومی ئەنباركراوی بۆ 10 بۆمبی ئەتۆم هەڵگرتوە و بە پێی ئەم رێكەوتنە دەبێت بە رادەی بۆمبێكی ئەتۆم ئۆرانیومی لە بەر دەستدا بمێنێت. ئەم بەربەستە بۆ ماوەی 15 ساڵ درێژەی دەبێت. رژیم راكتۆرەكانی لە ئەراك دەگۆڕێت تا پلۆتۆنیوم دروست نەكات و دەبێت تا هەتایە سوتەمەنی بەكار هاتوو بنێرێتە دەرەوەی وەڵات.بە لانی كەمەوەبۆ ماوەی 15ساڵ رژیمی ئێران راكتۆری ئاوی قۆرس دروست ناكات.ئێمە بۆ یەكەمین جارلە پێگەیێكدا دەبین كە ئەو بەڵێنیانە دەسەلمێنین.یانی ئەم رێكەوتنە لەسەر بناغەی ئیعتماد نیە بەڵكوو لە سەربنچینەی راستیە.لێكۆلەرەوان دەتوانن 24سەعاتە و 7 رۆژلە حەوتوو شوینەكان بپشكنن وبەربەستیان لەبەردا نیە.ئەم كارە دڵنیامان دەكات كە رژیم ناتوانێت سایتە ناسراوەكان بكات بە سایتی شاراوە كە كاری پێچەوانەی تێدا ئەنجام بدات.باراك ئۆباما كە لە لایەن زۆرینەی گەلی ئەمریكاوە كەوتۆتە بەر رەخنە،گەرەكیەتی وا نیشان بدات كە ئەوان گەورەترین مەترسیان لە سەر ئاسایشی جیهان هەڵگرتوە بە بێ‌ ئەوەی تێچوویكیان بووبێت.ئەم هەلوێست وكاركردەی سەرۆك وحكومەتی ئیسَتای ئەمریكا لە كاتێكدایە كەسەدان میلیارد دەڕژێتە نێو خەزێنەی رژیم بۆ كاروباری تیرۆریستی ودەستێوەردان لە وەڵاتان وكوشت وكوشتاری خەڵكانی ئێران.هاووكات هەوڵی باراك ئۆباما بۆ ڕەواندنەوەی مەترسیە لە سەر وەڵاتەكەی وبە پەیامەكەی دا ئەوەمان بۆ ڕوون دەبیێتەوە كە ئەمریكا لە وەڵاتێكی هێرش بەر وزلهێزەوە گۆڕدراوە بۆ لایەنێكی دیفاعی وكۆماریخوازەكانیش ئەو رەخنەیە لە سەرۆك ئۆباما دەگرن كە نەیتوانیوە لە هێزی ئەمریكا بۆ بە چۆكدا هێنانی رژیمە دیكتاتۆرو تاقمە ترۆریستەكان بە كار بهێنێت.دەكریت بەم شێوەیە قسەكانی ئۆباما لێك بدرێتەوە كە هەموو هەوڵی ئۆباما سەبارەت بەم رێكەوتنە بۆ ئەوە بووە كە وەڵاتەكەی لە مەترسی چەكی ئەتۆمی رژیم ڕزگار بێت،لە كاتێكدا جیهانیان بە گشتی وەڵاتانی دەورووبەر مەترسی ئەتۆمی بوونی رژیم و لابردنی ئابڵوقەی ئابوری وبەكار هێنانی پوڵ وپارەی خەڵكی ئێران بۆ بە هێزكردنی ترۆریستەكان بە جچاكی هەست پێدەكەن و مێژووش ئەوەی نیشان داوە كە سیستمی ئاخوندی و سەرانی ئەو ڕژیمە پێبەندی هیچ بەڵێنیێك نین وباوەڕیان بە تەقیە هەیە ولە كاتی پێویستدا درۆ و چەواشەكاری بە عیبادەت دەزانن. قسەكانی ئاخوند رۆحانی سەبارەت بە رێكەوتنە ئەتۆمیەكەی لەگەڵ وەڵاتانی 5+1 كە گوتی وەڵاتانی دیكەش واتە سوریە وعێراق ویەمەن وهتد... قازانج لەم رێكەوتنە دەكەن بەو مانایەیە كە رژیم بە شێوەیێكی ڕەهاتر یارمەتی بەشارئەسەدو میلیشیا چەكدارە ترۆریستیەكان دەكات وبەو پوڵە ئازادكراوانە ئامانجەكانیان لەو وەڵاتانە دێننە جێگە.رۆحانی لە بەشێكی دیكەی قسەكانیدا ئاماژە بۆ ئەوە دەكات فشارو قەیرانی ئابووری كە بە هۆی بەرنامە ناوكییەكەبووە،دەلێت بە ناچاری رژیم ملی داوە وژاری ئەتۆمی نۆشیوە.لەدرێژەدا دەڵێت كەلە ماوەی 12 ساڵی رابردوو كە گومان باڵی بەسەر هەمووشتێكدا كێشا بوو، كوتا پێدێنین ولاپەرەیێكی نوێ‌ لە پێوەندیەكانمان لەگەڵ جیهان هەڵدەدەینەوە.هاووكات بە لایەنی ئابوریەوە كە خراب بووین وكۆمەڵگا هاتبوە سەر ئەژنۆ،پێدا چوونەوە دەكەن.رۆحانی بۆ دڵخۆش كردنی بەرانبەرەكانی وفریودانی زیاتری جامیعەی جیهانی باس لە لابردنی ئابڵوقەی چەك وچۆڵ و موشەكیش دەكات ودەڵێت هەموو بەربەستە ماڵیەكان لادەچن.ئیدیعای ئاخوند رۆحانی لە كاتێكدایە بە پێی رێكەوتنەكەو قسەكانی سەرۆك ئۆباما،ئابڵوقەی موشەكی وچەك وچۆڵ وئابڵوقەی پێوەند بە هەناردەكردنی ترۆریسم لە لایەن رژیمەوە هەروا لە جێگەی خۆیەتی.ئەوەی كە پێویستە لە قسە پێچەوانەكانی رۆحانیدا ئاماژەی پێبكرێت ئەوەیە كەگوتی: جێبەجێ‌ كردنی ئەم رێكەوتنە پێوەندی بە پێمل بوون بە داوای لایەنانی بەرانبەرەوە هەیە،بەڵام بە شێوەیێكی رۆحانیانە وبە ئەم بەرەوبەر كردنی ووشەكان دەلێت ئەڵبەت هەڵگرتنی هەنگاو لە لایەن ئێرانەوە پێوەندی بە كردەوەی ئەوانەوە هەیە.بە پێی نێوەرۆكی رێكەوتنەكە ولێدوانی هەریەك لە سەرۆك ئۆباما و ئاخوند رۆحاتنی،ئەم راستیە زیاتر خۆی دەر دەخات كە ئەم رێكەوتنە پەلەپەلەیێكی پێوە دیارە وئامانج بابەتێكی تایبەتە كە قازانجی كانی دوو لایەن لەبەر چاو دەگرێت.ئەوەندەی كە تا ئێستا ڕوون وئاشكرایەو رابردوش نیشانی داوە ئەوەیە،قازانجی درێژماوەیی بۆ خەڵكی ئێران بە گشتی وكوردستان بە تایبەتی تێدا نیەو قۆرسایەكە هەر لەسەر شانی بەش مەینەتان وچەوساوەكانی كوردستانە.بێگومان رێكەوتن یان پاشەكشەی ئەتۆمی رژیم كە بەهۆی هێڵە سورەكانی وەلی فەقێ‌ تێك شكان كار ناكاتە سەر وورەی شۆڕشگێڕانەی خەباتی خەڵكی كوردستان وهیچ گۆڕانكاریێك بیجگە لە ڕووخانی ڕژیمی ئاخوندی نەبێت،خەڵك دڵخۆش ناكات وئەم رێكەوتنە نمایشیانەش زەڕەیێك لە هەستی شۆڕشگێرانەی نەتەوەكەمان كەم ناكات چونكە خەڵكی كوردستان وشۆڕشە پیرۆزەكەی گرێدراوی رەوتێكی مێژووین وكار بۆ ئەوە دەكەن كە ئازادی و دیموكراسی و نان دابین بكەن.

 

 
ڕێکه‌و 2015-07-31 18:03:49
به‌شی ( وتاری سیاسی )







سیاسی