هەواڵەكانی كوردستان و ئێران و جیهان (22ی گەلاوێژی 1394) كرماشان/ مامۆستایانی كورد لەسەر كار لادەبردرێن

 

لە سەرەتای دەستپێكردنی خوێندنی ئەمساڵ، پێش بە وانە وتنەوەی مامۆستایانی كورد كە خوێندنی كارناسی باڵایان هەیە دەگیردرێت. بەپێی راپۆرتی ئاژانسی هەواڵدەریی كوردپا، بەرپرسی زانكۆی ئازادی شاری كرماشان رایگەیاند كە دامەزراندنی مامۆستایانی زانكۆ كە بڕوانامەی كارناسی باڵای زانكۆی ئازادیان هەیە لە دوای ئاڵوگۆڕە بەرفراوانەكانی زانكۆ و ناوەند بارهێنانی شاری كرماشان دێت.بەرپرسی ئەو یەكەی زانكۆیە لە شاری كرماشان لە رێوڕەسمی رۆژی هەواڵنێران، رایگەیاند كە هیچ بەرنامەیەكیان بۆ دروستكردنی زانكۆیەكی نوێ و یان تێكەڵكردنی یەكەكانی زانكۆكان نییە.قەنبری بە هەواڵنێری "فارس"ی راگەیاندووە: هێنانی هەیئەتی زانستی بۆ زانكۆ، تەنیا پێشگرتن بە وانە وتنەوەی مامۆستایانی "حق‌التدریس" كە بڕوانامەی كارناسای باڵایان هەیە لە حاڵێكدایە كە زانكۆ ئازادی كرماشان وەرگرتنی ئەو مامۆستایانەی لە سەرەكیترین چالاكی خۆی دانابوو.دەوترێت، حەقدەستی ئەو مامۆستایانەی كە لە زانكۆ وانە دەڵێنەوە زۆر كەمە و لەگەڵ پێشگرتنیان لە وانە وتنەوە رێژەی بێكاری لە ئوستانی كرماشان زیاد دەكات.پێشتر، ئەندامی كۆمیسیۆنی وزە، فراكسیۆنی فەرهەنگیان و بارهێنانی باڵا لە پەیوەندی لەگەڵ حەقدەستی مامۆستایانی زانكۆ راگەیاندووە: "ئەو رێژە حەقدەستە جۆرێك بێحورمەتی بەو خوێندەوارانەیە كە ساڵیانێكی زۆر بۆ بەدەست هێنانی بڕوانامە زەحمەتیان كێشاوە".

 

 

 

 

 

ئیتلاعاتی مەریوان دوو هاووڵاتیی كوردی دەستبەسەر كرد

 

هێزەكانی سەر بە ئیتلاعات لە شاری مەریوان دوو هاووڵاتیی كوردیان دەستبەسەر كرد.بەپێی راپۆرتی هەواڵدەریی كوردپا، رۆژی چوراشەممە ٢١ی گەڵاوێژ، دوو هاووڵاتیی كورد خەڵكی گوندت "نێ"ی سەر بە شاری مەریوان بە ناوەكانی ئومید پەرهیزگار تەمەن ٢٧ساڵە و ناسیح پەروازە تەمەن ٤٠ساڵە لەلایەن ئیتلاعاتی ئەو شارەوە دەستبەسەر كراون.ئومید پەرهیزگار لە چەند مانگی رابردوو، بۆ چەند جارێك لەلایەن ئیدارەی ئیتلاعاتەوە بانگهێشت كراوە.بنەماڵەی ئومید پەرهیزگار بۆ بەدواچوونی چارەنووسی كوڕەكەیان سەردانی ئیدارەی ئیتلاعاتی ئەو شارەیان كردووە، بەڵام ئیدارەی ئیتلاعات لە دانی هەر چەشنە زانیاریەك سەبارەت بە ئومید خۆیان بواردووە.هەروەها ناسیح پەروازە بۆ دووهەمین جارلەلایەن ئیدارەی ئیتلاعاتی شاری مەریوانەوە بانگهێشت كراوە.، ناسیح پێشتر لەلایەن مەئمورانی ئەمنیەتییەوە بە هاوكاری كردن لەگەڵ حیزبە كوردییەكانی ئۆپۆزسیونی حكوومەتی ئێران تۆمەتبار كراوە.

 

 

 

 

ژنێك لە شاری بانە بووە قوربانیی تێزاب پرژاندن

 

 

 

ژنە كوردێكی دیكە ئەمجارە لە شاری بانە بەرەوڕووی دیاردەی تێزاب پرژاندن بوویەوە.بە پێی راپۆرتی سەرچاوەكانی هەواڵ، رۆژی سێشەممە 20ی مانگی گەلاوێژ، ژنێكی خەڵكی شاری بانە بە ناوی”ئەفسانە قادری” تەمەن 37 ساڵ لەلایەن 4 كەسەوە لە شەقامی كەمەربەندی هێرشی كرایە سەر و تیزابیان پێدا پژاندووە و بەشێكی زۆر لە روومەت و جەستەی بریندار بووە و ئێستا لە نەخۆشخانەی شاری سنە لە ژێر چاودێریی پزیشكی دایە.جێگای وەبیرهێنانەوەیە، رێكەوتی 23ی مانگی پووشپەڕی ئەمساڵ لەشاری بۆكان   7 كچ و ژنی كورد لە سێ رێیانی سەنگینی بۆكان تێزابیان پێدا كرا و بەرەوڕووی خەساری گیانی بوونەوە.هەر بەم بۆنەوە چەند رۆژ دواتر خۆپیشاندانێكی مەدەنی لە شاری بۆكان سازدرا و رێكخراوە و چالاكانی بواری مافی مرۆڤ و بەتایبەت مافی ژنان ناڕەزایی خۆیان بەرامبەر بەم دیاردە دژە مرۆییە دەربڕی.

 

 

 

 

 

 

شاخەوانێكی كورد توانی بەسەر گەورەترین لووتكەی جیهاندا سەركەوێت

 

شاخەوانێكی كورد لە درێژەی چالاكیەكانی خۆیدا بەسەر گەورەترین  لووتكەی”7546″متری “موستاق ئاتا”ی چین سەركەوت.بە پێی راپۆرتەكان لەمبارەوە،”سەعید مەجیدی” شاخەوانی كوردی خەڵكی شاری دیواندەرە توانی یەكەم سەركەوتنی خۆی بۆ سەر لووتكەی”7546″متری موستاق ئاتای چین كە ناوبانگی “باوكی شاخی یەخ لە جیهان”ی هەیە، مسۆگەر بكات.لووتكەی موستاق ئاتا لە زەنجیرە شاخەكانی كونلون لە بیابانی تاكلاماكانی پارێزگای سینجیانی چین لە بەشی باكووری دەشتی تەبەت و خاون چەندین رووباری بەناوبانگ لەوانە”كاراكاش_ ورونگاش”ە و ئەم زەنجیرە كێوە بە پانتایی زیاتر لە “33700” كیلۆمتر بووە و یەكێكە لە گەورەترین بیابانەكانی چین و دوهەمین بیابانی جیهان بە ئەژمار دێت.

 

 

 

 

 

فەرماندەیەك و 5 ئەندامی بەسیج لە كوردستان كوژران

 

شەوی سێشەممە 20ی مانگی گەلاوێژ فەرماندەیەكی پلە بەرزی بەسیج بە ناوی “تیجر مەزدگیر” كوڕی خالید خەڵكی ئاوایی “ئەنبی” سەر بە ناوچەی مەرگەوەڕی ورمێ لە لایەن كەسانێكی نەناسراو لە نزیك ئاوایی “كەچەڵە” كوژرا.یەكێك لە كەسە نزیكەكانی تیجر مەزدگیر وتوویەتی: لە ماوەی چەند مانگی رابردوو چەندین جار ناوبراو لە لایەن كەسانێكەوە هەڕەشەی لێكراوە كە دەبێ كردەوەكانی دژبەرانەكانی خۆی دژی خەڵكی ناوچەكە و بەتایبەت كۆڵبەران و هێزە سیاسیەكان كۆتایی پێ بهێنێت و دەنگۆی ئەوە هەیە كە ئەم كەسە لە لایەن پێشمەرگەكانی حیزبی دیموكراتەوە كوژرابێت.هەروەها لە لایەكی دیكەوە، سەرهەنگ “ئیبراهیم حسێن” جێگری هاوئاهەنگیی سەپای بەیتولموقەدەستی پارێزگای سنە ئەمڕۆ چوارشەممە رایگەیاندووە كە 5 كەس لە ئەندامانی بەسیج بە دەستی هێزەكانی پژاك له شاری كامیاران كوژراون.شایانی باسە، لە ماوەی رابردوو نزیكەی 30 كەس لە ئەندامانی سپا و بەسیجی كۆماری ئیسلامی لە شارە جیاجیاكانی كوردستان بە هۆی شەڕ و تێكهەڵچوون لەگەڵ هێزە كوردییەكان كوژرا و بریندار بوون.

 

 

 

 

تەقینەەی بۆمب لە ورمێ 5 كوژراو و برینداری لێكەوتەوە

 

تەقینەوەیەك لە كتێب فرۆشییەك لە شەقامی باكری شاری ورمێ، كوژرانی كەسێكی لێكەوتەوە.بە پێی راپۆرتەكان لەمبارەوە، ئەمڕۆ پێنجشەممە 22ی مانگی گەلاوێژ، بەهۆی تەقینەوەی بۆمبێكی دەست ساز لە نێو كتێبفرۆشیەك كوژرانی كەسێك و بریندار بوونی 4 كەسی دیكەی لێكەوتەوە.“عەباس حەسەنخانی” فەرمانداری ورمێ بە هەواڵنێریی حكومەتیی تەسنیمی راگەیاندووە، كە كەسێك لەو پەیوەندەدا دەستگیر كراوە.حەسەنخانی وتی: پێدەچێ هۆكاری ئەو رووداوەی كێشەی شەخسی و كێشەی بنەماڵەی بێت. پێشتریش لە نێوان كەسی گومان لێكراو و كەسە كوژراوەكەدا روویدابوو.عابد فەتاحی” فەتاحی یەكێك لە نوێنەرانی ورمێ لە مەجلیسی كۆماری ئیسلامیش وتی: ئەم رووداوە كێشەیەكی بنەماڵەیی و شەخسی بووە و هیچ پەیوەندییەكی بە بابەتە ئەمنیەتیەكان و كێشەكانی سەر سنووری ئێران و توركیە و تەنانەت داعشەوە نیە.جێگای وەبیرهێنانەوەیە، شەوی سێشەممەش 20ی مانگی گەلاوێژ فەرماندەیەكی پلە بەرزی بەسیج بە ناوی “تیجر مەزدگیر” كوڕی خالید خەڵكی ئاوایی “ئەنبی” سەر بە ناوچەی مەرگەوەڕی ورمێ لە لایەن كەسانێكی نەناسراو لە نزیك ئاوایی “كەچەڵە” بە دەستی چەند چەكدارێكی نەناسراو كوژرا.

 

 

 

 

 

شێوەزاری سۆرانی بۆ فەیسبووك زیادكرا

 

لە هەنگاوێكی نوێیدا كۆمپانیای فەیسبووك شێوەزاری سۆرانی لە فەیسبووك زیادكرد و ئێستا بەكارهێنەرانی كورد دەتوانن بە رێنووسی سۆرانی فەیسبووك بەكاربهێنن.فەیسبووك كە بە زیاتر لە 70 زمانی جیاواز بەكاردەهێنرێت لە رۆژی 12-08-2015  بە شێوەیەكی فەرمی زمانی كوردی (سۆرانی) بۆ فەیسبووك زیادكرد، ئەمەش دوای پێنج ساڵ لە زیادكردنی زمانی كوردی (كورمانجی) دێت بۆ فەیسبووك.فەیسبووك كە یەكێكە لە گەورەترین تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان خاوەنی 1.44 ملیار بەكارهێنەرە و، ژمارەیەكی زۆری خەڵكیش لە كوردستاندا بەكاری دەهێنن.

 

 

 

 

 

 

زوو دەستنیشانكردنی سەرەتان شانسی ژیان سێ هێندە دەكات

 

ئامارە نوێیەكان دەڵێن ئەگەر شیرپەنجە لە قۆناخە سەرەتاییەكانیدا دەستنیشانبكرێت، ئەوە شانسی زیندوومانەوەی كەسێك دوای تووشبوونی بەو سەرەتانە سێ هێندە زیاد دەكات لەچاو ئەوانەی درەنگ حاڵەتەكەیان دەستنیشاندەكرێت.دامەزراوەی توێژینەوە لە شیرپەنجە لە بریتانیا (Cancer Research UK) لە ئەنجامی شیكارییەكانیدا گەیشتۆتە ئەو راستییەی كەوا ئەوانەی تووشبووی یەكێك لە  شیرپەنجە باوەكانن، ئەگەر هەر زوو حاڵەتەكەیان دەستنیشانبكرێت ئەوە شانسی زیندوومانەوەیان بۆ 10 ساڵ دەگاتە 80%.بەڵام ئەگەر كەسێك كاتێك بە شیرپەنجەكەی زانرا كە بۆ سی و جگەر و مێشك و ئێسكی بڵاوبوبووەوە ئەوە شانسی مانەوەی بۆ 10 ساڵ بە زیندوویی لە هەمان جۆری شیرپەنجەدا بۆ 25% دادەبەزێت. توێژەرەكان سەرنجیان داوەتە شیرپەنجە باوەكانی وەك شیرپەنجەی مەمك. سییەكان، كۆڵۆن، هێلكەدان، رێكە و گەدە. لە بەریتانیا و لەچاو وڵاتانی پێشكەوتوودا، شیرپەنجە درەنگ دەستنیشاندەكرێت، بۆیە بەگشتی تووشبووانی شیرپەنجە لە بریتانیا كەمتر دەژین لەچاو ئەوانەی ئوسترالیا، كەنەدا،  سوید و نەرویج.پسپۆڕانی تەندروستی بەریتانی دەڵێن ئەوەی ئەو جیاوازییەی درەەستكردووە، پەیوەندی بە كەمتوانایی پزیشكی بریتانی یان بەتوانایی پزیشكی وڵاتانی دیكەوە نییە، بەڵكو پەیوەندی بە سیستمی تەندروستی بەریتانیاوە هەیە كە هەم بودجەیەكی كەمتری تێدا بەگەڕدەخرێت هەم نەخۆشەكانیش درەنگتر دەستیان بە رێوشوێنەكانی دەستنیشان و چارەسەری سەرەتان دەگات.

 

 

 

 

 

ئێران داوای پێداچوونەوە بە رێككەوتننامەی جەزائیر دەكات

 

وەزیری دەرەوەی ئێران داوای پێداچوونەوەی بە رێككەوتننامەی جەزائیر كردووە، بەڵام لەلایەن حەیدەر عەبادییەوە رەتكراوەتەوە.رێناس جانۆ، ئەندامی لیژنەی پەیوەندییەكانی دەرەوە لە پەرلەمانی عێراق بە (تۆڕی میدیایی رووداو)ی راگەیاند، لە دوایین سەردانیدا بۆ عێراق، محەممەد جەواد زەریف، وەزیری دەرەوەی ئێران، داوای پێداچوونەوە بە رێككەوتننامەی جەزائیری كردووە، بەڵام لەلایەن حەیدەر عەبادی، سەرۆكوەزیرانی عێراق ئەم داوایە رەتكراوەتەوە.رۆژی دووشەممە 27ی تەمموزی 2015، محەممەد جەواد زەریف، وەزیری دەرەوەی رژیمی ئێران بەسەردانێك گەیشتە شاری نەجەف و لەگەڵ عەلی سیستانی، مەرجەعیەتی شیعەكان كۆبووەوە، پاشان گەیشتە بەغدا و لەگەڵ گەورە بەرپرسانی عێراق كۆبووەوە.رێناس جانۆ، كە پەرلەمانتاری فراكسیۆنی پارتی دیموكراتی كوردستانە، ئاماژەی بەوە كرد، دكتۆر ئیبراهیم جەعفەری، وەزیری دەرەوەی عێراق لە كۆبوونەوەی دوێنێ چوارشەممەی لیژنەی پەیوەندییەكانی دەرەوە، ئەمەی بۆ باسكردوون و بە گوتەی خۆی عەبادی بە زەریف-ی راگەیاندووە، كە ئەو رێككەوتننامەیە لەلایەن عێراقەوە هەڵوەشاوەتەوە و كاری پێناكرێت.رێككەوتننامەی جەزائیری نێوان عێراق و ئێران، لە (6)ی ئاداری ساڵی (1975) لەنێوان سەدام حوسێن، جێگری ئەوكاتەی سەرۆككۆماری عێراق و محەممەد رەزا بەهلەوی، شای ئێران بەمەبەستی چارەسەركردنی كێشەی سنووری نێوان هەردوو وڵات واژۆكرا.  بەهۆی ئەو رێككەوتنەوە شكست بە شۆڕشی ئەیلوول لە باشووری كوردستان هێندرا، كە لە ساڵی 1961 هەڵگیرسا.لە دانیشتنی رۆژی سێشەممە 16/12/2014 ، ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق بڕیاریدا وەزارەتی دەرەوە سەرپشك بكرێت لە دانوستاندنەكان بۆ دۆزینەوەی چارەسەرێكی كۆتایی بۆ كێشەی سنوور لەگەڵ ئێران، بێ ئەوەی بگەڕێنەوە سەر رێككەوتننامەی جەزائیر.

 

 

 

 

 

 

بەهۆی بەرزی پلەی گەرما 62 كەس لە میسر گیانیان دا

 

بەهۆی‌ گەرما لە میسر 62 كەس گیانیان لەدەستداوە و نزیكەی 800 كەسیش رەوانەی نەخۆشخانەكراون، دەستەی‌ كەشناسی‌ و ژینگەی میسر دەڵێ " بەرزبوونەوەی پلەی شێداری میسر تاكو 3 رۆژی دیكە بەردەوامدەبێت".د. محەمەد لاشین، بریكاری وەزارەتی‌ تەندروستی‌ میسر لە بەیاننامەیەكدا رایگەیاند: " بەهۆی بەزربووونەوەی پلەی گەرما و گۆڕانی كەشوهەوا و بەرزبوونەوەی پلەكانی شێداری 22 كەسی دیكە بەهۆی كاریگەرییەكانی تیشكی خۆر و نەمانی هەناسە گیانیان داوە و هاوكات دەیانی دیكەش كەوتوونەتە نەخۆشخانە بەمەبەستی چارەسەكردن".بریكاری وەزارەتی‌ تەندروستی‌ میسر گوتیشی "  بە گیانلەدەستدانی‌ ئەو 22 كەسە، ژمارەی‌ ئەو كەسانەی‌ كە لە رۆژی‌ شەممەوە تائێستا بەهۆی‌ گەرماوە گیانیان لەدەستداوە، گەیشتووەتە 62 كەس و هاوكات نزیكەی 800 كەسیش رەوانەی نەخۆشخانەكراون و چارەسەر وەردەگرن".دەستەی‌ كەشناسی‌ و ژینگەی میسر ئاماژەی بەوەكردووە، شەپۆلی گەرما و بەرزبوونەوەی پلەی شێداری میسر تاوەكو 3 رۆژی دیكە بەردەوامدەبێت و لەهەندێك پارێزگا پلەی گەرمی دەگاتە 47پلەی سەدی.
ڕێکه‌و 2015-08-13 18:38:49
به‌شی ( هه‌واڵی کوردستان )







سیاسی