بۆ دەبێ بایكوتی شانۆگەری هەڵبژاردنەكانی رژێم بكەین! عەلی بارامی

كە باس لە هەڵبژاردن دەكرێ، لە بنەڕەتدا یانی مافێك كە بە تاك، دەستە، یان نەتەوەیەك بە رەوا دەبیندرێ بۆ ئەوەی بابەتێكی گرینگ و چارەنووس سازی وەك ریفراندۆم بۆ سەربەخۆیی، یان بۆ ئاڵوگۆڕ لە سیستەمی دەسەڵاتداری، یان سەرۆك كۆماری و پارڵەمان و زۆر بابەتی دیكە ئازادانە دەنگی خۆیان بدەن و ئەو دەنگە بۆ بڕیاردان لەسەر ئەو بابەتانە یەك لاكەرەوە دەبێ. بێگومان ئەو بەستێنەی وەها دەرفەتێك بە خەڵك دەدا دیموكراسی و دەسەڵاتی خەڵكی و دیموكراتیكە. وەك دەبینین لەو وەڵاتانەی سیستەمێكی دیموكراتیكیان هەیە، لە هەموو پرسە گرینگەكاندا حكومەت و دەسەڵاتداران دەگەرێنەوە بۆ رای جەماوەر، و جەماوەر سەرچاوەی هێزی هەموو ئاڵووگۆرەكانە.

لەلایەكی دیكە ئەگەر چی لە زۆر وەلاتی دیكەدا هەڵبژاردن دەكرێ، بەڵام لەگەڵ هیچ پێوەرێكی هەڵبژاردنی ئازاد دا نایەتەوەو تەبا نیە،  جەماوەر بەناوی هەڵبژاردن تەنیا بۆ مەبەستێكی تایبەت بەكار دەهێندرێن، دەنا دەنگی جەماوەر لەو جۆرە هەڵبژاردنانەدا كاریگەری نیە و یەكلاكەرەوە نیەو ئاڵگۆری پێ ناكرێ. ئەوەش راستی ئەو قسەمان بۆ دەسەلمێنێ‌ كە دەڵێ هەموو هەڵبژاردنێك نیشانەی بوونی دیموكراسی نیە. 

لەو بارەوە دەكرێ هەڵبژاردنەكانی رژێمی ئێران لە ماوەی 38 ساڵی رابردوو بەراورد و تاوتوو بكەین، دەبینین دەنگی جەماوەر هیچ كاریگەریەكیان لەسەر شێوەی كاركرد و سیاسەت و بەرنامە درێژخایەنەكان نەبووە، بۆ وێنە لە تەمەنی رژێمی ئێراندا یەكجار ریفراندۆم لەسەر شێوەی دەسەڵاتداری لە ئێراندا كراوە، كە ئەویش فێڵێكی گەورە لە خەڵك كرا و بە دوو بژاردەی جمهوری ئیسلامی ئەرێ یان نا، ریفراندۆمەكەیان بە سەركەوتوو لە قەڵەم دا. كە دوایی لە جۆری دارشتنی دەسەڵاتەكاندا ویلایەتی فەقیهیان دامەزراند و كردیان بە نوێنەری خودا لە سەر عەرز، و بابەتی كۆماریش  لەو نیزامەدا بوو بە شتی لاوەكی، لاوەكی چوونكە ئەگەر سەرۆك كۆمار بەناو بە هەڵبژاردن دیاری دەكرێ بەڵام دەسەڵاتەكانی سنووردارن لە هەموو بارێك و لەو نیزامەدا هەموو دەسەڵاتەكان لەلایەن وەلی فەقیهەوە قۆرغ كراوە. بەڵام دەبێ ئەوەمان لەبیر بێ رژێمی ئێران چەند سیناریۆیەك پەیرەو دەكا، ئەویش ئەوەیە كە ئەو رژیمە تەنیا مەشروعیەتی خۆی لە ئاسمان وەرناگرێ، بەڵكوو ئەو بابەتە بۆ دەمكوتی خەڵكە و ئەوەش زیاتر لە كۆمەڵگە پاشكەوتووەكاندا بۆ دەسەڵاتداران دەچێتەسەر، وە هەموو هەوڵی رژێمیش ئەوەیە خەڵكی ئێران لە دنیای دەرەوە دابڕێ و كۆمەڵگە لەسەر ئەو بەرنامەو مەنهەجەی خۆی پێی دروستە باربێنێ. بەڵام بۆ وەلامدانەوەی دژمنان و نەیارانی پشت بە خەڵك و بەشداری خەڵك لەو هەڵبژاردنانەی خۆی موهەندیسی دەكا دەبەستێ. وە وا خۆ دەنوێنن كە دەنگی خەڵك یەكلاكەرەوەیەو مەشروعیەتی دەسەڵاتەكەیان لە دەنگی جەماوەر وەردەگرن.

ئەوەی چوار ساڵ جارێك بەناوی هەڵبژاردن ئەنجام دەدرێ لە ئێران، لە راستیدا یاری كردنە بە عەقڵی خەڵك  و لەلایەن وەلی فەقیهەوە موهەندیسی دەكرێ، چوونكە هەر چوار ساڵ جارێك ئەو شانۆگەریە وەرێدیخرێ و هەموو هەوڵی دەسەڵاتداران بۆ هاندانی خەڵكە بۆ بەشداری لەو شانۆگەریەدا، ئەویش تەنیا مافی بەشداریان هەیە نەك هەڵبژاردن، هەر وەك دەگوترێ، لە ئێرانی ژێر دەسەڵاتی ئاخوندان خەڵك مافی دەنگدانی هەیە بەڵام مافی هەڵبژاردنی نیە. چوونكە ئەسڵی هەڵبژاردنەكە وەلی فەقیهی رژێم لە رێگەی شۆرای نیگابانەوە ئەنجامی دەدا، بەپێی قۆناخ و دۆخی رژێم كەسێك كە جوێ لەو خاڵانەی لە قانوونی بنەڕەتی رژێمدا ئیشارەیان پێكراوە، دەبێ خزمەتێكی زۆری لە رژێمدا هەبێ. بەپێی قاعیدە خزمەتكارەكانی رژێمێكی دیكتاتۆر دەبێ كەسانی سەركوتگەر و تاوانبار بن و پەروەرندەیەكی ئەستووریان لەو بارە تۆمار كردبێ، هەر وەك دیومانە ئەوانەی لە رژێمی ئێراندا دەبنە بەربژێر كەسانێكن هەتا ئەنیشكیان سوورە بە خوێنی خەڵكی چەوساوەی ئێران. 

بۆ دەورەی دوازدەهەمی شانۆی بەناوهەڵبژاردنی سەرۆك كۆماری رژێم كە زیاتر لە 1600 كەس خۆیان پاڵاوتووە، تەنیا 6 كەس بە شیاوی بەربژێری و بەشداری لە پروپاگەندەكان زانرا، ئەوانیش لە نێو جەماوەردا كەسانێكی بێزار و مەنفورن. بەڵام بەهۆی دۆخی نالەباری ژیان بە هۆی بێكاری و هەژاری لەرادەبەدەر و دەیان دیاردەی دیكەی كۆمەڵایەتی كە داوێنی خەڵكی گرتووە، هەر ئەو كەسە تاوانبارانە  كە خۆیان هۆی دروست بوونی ئەو باردۆخە خراپەی خەڵكن، بە شیعار و دروشمی جۆراوجۆر خۆیان دەكەنە فریادرەس، هاوكات لە رێگەی ناوەند و هێزە ئەمنیتیەكانیانەوە هەوڵدەدەن ژمارەیەكی زۆری خەڵك راكێشن بۆ سەر سەندوقەكانی دەنگدان و مانۆری جۆراجۆری پێوە لێ بدەن.

هەر لەو چوارچێوەدا لە ماوەی چەند رۆژی رابردوودا خامنەیی رێبەری رژێم لە دوو دەركەوتندا داوای لە خەڵك كرد كە كێشە نیە دەنگ بە كێ دەدەن موهیم ئەوەیە بەشدار بن. هەر خۆیشی لە رستەیەكدا دیانی پێدانا كە حكومەت دەسەڵاتی نیە، تەنیا بۆ كۆماری ئیسلامی بەهێزبێ  و نیشانی نەیاران و دژمنیانی خۆیانی بدەن كە خەڵكی ئێران پشتیوانیانە، پێویستە لەو رۆژەدا بەشداری بكەن.

لەلایەكی دیكەوە رژێم بەشێوەی ئانقەست هەڵبژاردنی شۆرای شار و گوندەكانی لەگەڵ سەرۆك كۆماری یەكخستووە، بۆ ئەوەی  لە شار و گوندەكاندا ژمارەیەك خۆیان دەپاڵێون بۆ ئەو شۆرایانەو ئەوانیش هەوڵ دەدەن خزم و دۆست و ناسیاوەكانی خۆیان راكێشنە سەر سەندوقەكان و بەوەش كورەی هەڵبژاردنەكانی رژێم گەرم دادێ، دەنا ئەگەر باشتر ورد بینەوە، ئەندامانی شۆرای شار و گوندەكان جوێ لە هەندێ ئیمتیازی تایبەتی بۆ تاكەكان چ دەستكەوتێكیان بۆ خەڵكی شار و گوندەكان بووە؟ لە راستیدا لە زۆر بابەتدا هەر ئەو كەسانە بەشێك بوون لە فەساد و گەندەڵی ئیداری لە رژێمداو تەواو كەری ناوەندەكانی دیكەی دەسەلات بوون بۆ فەسادی ئیداری و گیرفان پركردن. 

بە پێی ئەو هۆكارانەی باس كران ئەحزابی كورد لە كوردستانی ئێران هەر لە سەرەتای بەدەسڵات گەیشتنی ئاخوندان، هەڵبژاردنەكانی رژێمیان بایكوت كردوەو ئەو ساڵیش بۆ یەكەمجار 6 سازمان و حیزبی سیاسی بە یەكدەنگ بایكوتی ئەو بەناو هەڵبژاردنانەیان كرد و داوایان لە جەماوەری كوردستان كرد بەشداری نەكەن و بە پیر بانگەوازی بایكوتەوە بێن.

خەڵكێك بە هەر هۆیەك بێ، رەخنە لە بژاردەی بایكوتی ئەو شەش لایەنە سەرەكیەی كوردستانی رۆژهەلات دەگرن و دەڵێن تا ئێستا بایكوتمان كردوە بایكوت چ دەسكەوتێكی بۆ خەڵكی كوردستان هەبووە؟ با لێگەرێین خەڵك بڕیار لە چارەنووسی خۆیان بدەن!؟ یان دەگوترێ با لەو دوو هەڵبژاردنەی لەبەر دەمدایە سەرۆك كۆماری بایكوت بكرێ و بۆ شۆراكانی شار و دێ داوای بەشداری بكەین!؟ 

من پێم وایە ئەگەر بایكوت هیچ دەسكەوتێكی بۆ خەڵك نەبووبێ خۆ خەڵكی فێری ئەوە كردوە بە رژێم بڵێن نا، بە پیر سیاسەتەكانی رژێمەوە نەچن و ئەو رژێمە كە بە زۆری چەك كوردستانی داگیركردوە هەر بە داگیركەر و نامۆ بزانن و لە هەموو هەنگاوێكی دوردۆنگ و بەگومان بن، لەلایەكی دیكە كاتێك فەزای سیاسی وەڵات داخراوە،  وە سیستەمێكی تا سەر ئێسك دیكتاتۆر و سەركوتگەر حوكم دەكات و چالاكی ئەحزاب قەدەغە كراوە، بە زۆری چەك ئیرادەی خۆی سەپاندووە، جوێ لە بایكوت بژاردەیەكی دیكە هەیە؟ ئایا بژاردەی بایكوت نیشانەی دژایەتی لەگەڵ دیكتاتۆریەت و پاوانخوازی ئەو رژێمە نیە؟ ئایا لەو رەوشەدا بایكوت نابێتە هەڵوێستێكی ئەخلاقی و شۆرشگێڕانە؟ 

بۆ جوابی ئەو بەرێزانە دەڵێم ئەی ئەگەر خەڵك بەشداری لەو شانۆگەریانەی بەناوی هەڵبژاردن وەرێدەخرێ بكەن چ دەستكەوتێكیان دەبێ؟ رۆحانی چوارساڵ لەوە پێش بە سەدان بەڵێن بۆ چارەسەری كێشە سیاسی و حقوقی و ئابووری و كۆمەلایەتیەكان بە سەرۆك كۆماری رژێم دیاری كرا، لە ماوەی ئەو چوار ساڵەدا چی بۆ خەڵكی ئێران كرد؟ هەژاری كەمی كرد؟ هەڵی كار رەخساو رێژەی بێكاری دابەزاند؟ گرینگی بە پێكهاتە نەتەوەیی و مەزهەبیەكانی ئێرانداو كاری بۆ چارەسەری پرسەكانیان كرد؟ ئایا رۆحانی نەبوو هەر لە كاتی سەرۆك كۆماری دا دیفاعی لە ئێعدامی بەربڵاو لە ئێران دەكرد؟ بەو دەلیلانەو زۆر هۆی دیكە بەڵێ بایكوت لە چوارچێوەی رژێمی ئێراندا باشترین و سەركەوتووترین بژاردەیە، سەركەوتوو بەو مانایەی دەسەڵاتدارانی رژێم ئەوندە لە بەشداری نەكردنی خەڵكی ئێران دەترسن كە بە هەموو شێوە و زمانێك كار بۆ راكێشانی خەڵك بۆ نێو گەمەكەی خۆیان دەكەن. لە بەرامبەردا هێزە سیاسیەكان پێویستە كار بۆ بەرزكردنەوەی رێژەی بایكوت و بەشداری نەكردنی خەڵك لەو شانۆگەریەدا بكەن و لێرەدایە دەبێ رۆناكبیران و چالاكانی سیاسی و مەدەنی دەوری تاریخی و گرینگی خۆیان بگێڕن.

 
ڕێکه‌و 2017-05-15 18:55:24
به‌شی ( سیاسی )







سیاسی