منداڵ ئازاری كێشەو دیاردەیەكی مەترسیدار لە ئیران

هةستى جةعفةرى

رۆژی1ی مانگی 6ژوئەنی  هەموو ساڵێك وەك رۆژی منداڵان لە جیهان دیاریكراوە و لەم رۆژەدا لە زۆربەی وڵاتانی دونیا یادی دەكرێتەوە و بەو بۆنەوە رێورەسمی جۆراوجۆر بەرێوە دەچێت. هەر چەند باسی منداڵ ئازاری تایبەت بە ناوچە یان وڵاتێك نیە ، بەڵام رێژەی توندوتیژی دژ بە منداڵان بە پێی وڵات و یاسا و داب و نەریت لە وڵاتێكەوە بۆ وڵاتێكیتر جیاوازە . دیارە لە ئێران بە گشتی و كوردستان بە تایبەتی رێژەی توندووتیژی دژ بە منداڵان لە ماوەی دەسەڵاتی نگریسی رژێمی ئاخوندی  بە ڕادەیەكی بەرچاو لە پەرەستاندایەو بۆتە دیاردە و رۆژ نیە گۆێبیستی توندووتیژی بەرانبەر بە مناڵان لە شوێنە جۆراوجۆرەكانی ئێران نەبین. بە داخەوە بە هۆی نەبوونی راگەیاندنی ئازاد و دەسترانەگەیشتن بە ئاماری راستەقینەی ئەم دیاردەیە ناتواندریت بە دروستی باس لە ئاماری توندووتیژی دژ بە منداڵان لە ئێران بكرێت، بەڵام هەر ئەو بەشەش كە لە لایەن چالاكانی مافی مرۆف یان لە لایەن ناوەندەكانی مافی مرۆف لە جیهان بڵاو دةكرێتەوە سەرسوورهێنەر و جێگای تیَرامانە.

توندووتیژی  دژ بە منداڵان بە چەندین جۆرو شێوە، وەك دەست درێژی بۆ سەر منداڵان و لێدان و سوكایەتی كردن بەردەوامە كە  بە داخەوە لەحالەتی دەست درێژی بۆ سەر منداڵان بە هۆی ئەوەی  بنەماڵەی  ئەو منداڵانەی دەست درێژیان كراوەتە سەر ترسیان لە ئابرووی خۆیان هەیە وە یان كەسی دەستدرێژیكەر لە مۆرەو بەرپرسە باڵاكانی رژێمە و ناتواندرێت بەرانبەری سكاڵا تۆمار بكرێت ئەم جۆرە كەیسانە بە نهێنی دەمێننەوە و زۆر بە كەمی ئاشكرا دەبن وكەمتر بەرانبەر بە یاسا بكرێنەوە یان لە راگەیاندنەكان باسی لێوە بكرێت. 

دیاردەی دەست درێژی بۆ سەر منداڵان بە شێوەیەكە كە لە ناوەندەكانی خۆێندنیشدا بەرچاو دەكەون كە ژمارەیەكیان ئاشكرا دەبن، كەلە چەند رۆژی رابردوو باس لە دەستدرێژی بەرێوەبەرى یەكێك لە قوتابخانەكانی تاران كرا بۆ سەر زیاتر لە 15 مندال كە ئەم كەیسە یەكێك لە سەدان كەیسگەڵێك بووە كە لە راگەیاندنەكانەوە باسیان لێوە كراوە. وەك ئاشكرایە كەسی دەست درێژی لێكراو بە درێژایی تەمەنی بە دەست ئازاری وەها زۆڵمێكەوە دەناڵێنێت و كاریگەرییەكانی لەسەر جەستە و رۆحی دەمێنێتەوە. یەكێكی تر لەو توندووتیژیانەی كە رۆژانە بەرەورووی منداڵان دەبێتەوە كار پێ كردنی منداڵانە كە لە جیاتی لە پۆلەكانی خوێندن سەرقاڵی خوێندن و راهێنان بن بە هۆی دەستكورتی بنەماڵە یان نەبوونی سەرپەرەست روو لە بازارەكانی كار دەكەن و لە لایەن خاوەن كارەكانیانەوە بە شێوەهای جۆراوجۆر توندووتيژیان بەرەو روو دەكرێتەوە یان ناچار دەبن لە سەر شەقامەكان دەست بدەنە كار كردنی سەخت و تاقەت پرۆكێن بە حەقدەستێكی كەمەوە. باسكردن لە شێوەی توندووتیژی بەرانبەر بە منداڵان شتی زۆر هەڵدەگریت و هەر لە بنەمالەوە بگرە تاكوو كۆمەڵگا و دەسەڵات هۆكارن بۆ ئازاری رۆحی و جەستەیی مندالان. جێگەی داخە لە كۆمەڵگای ئێمە بە هۆی نەبوونی یاسای پاراستنی مندال و لە زۆر حاڵەتێشدا راستەوخۆ یان ناراستەوخۆ دەخیل بوونی یاسا و دەستێوەردانی كاربەدەستانی رژێم لەم كێشە كۆمەڵایەتییەدا دەبینین رێژەی ئازاردانی منداڵان لە ئێران بە بەراورد بە زۆربەی وڵاتان و تەنانەت وڵاتانی جیهانی سێهەم لە ئاستێكی هەرە بەرز دایە و یەكێكە لە وڵاتانی سەرەكی دژ بە مافی مندالان. كە وابوو لە وەها هەلومەرجێكدا ئەركی چالاكانی سیاسی و مەدەنی و رێكخراوەكانی منداڵپارێز لە هەموو كات قورسترە و  پێویستە لە رۆژی منداڵانداو لە هەموو كات و رۆژەكانی دیكە بكەونە بیری ئازارو ئەشكەنجەی منداڵان. 

 

زۆر گرینگە بەرانبەر ئەو زوڵم و زۆرە بوەستنەوە و ئاستی وشیاری تاك و كۆمەڵگا بەرەو سەرەوە ببەن و ئەركی خوێندكارانی ئێمەیە چ لە ناوخۆ و چ لە دەرەوەی وڵات بە گرتنی سمینار و كۆر و كۆبوونەوە خەسارناسی بۆ ئەو دیاردەیە بكەن و ئاستی وشیاری كۆمەڵگا تا ئەو رادەیە بەرز بكەنەوە كە چیتر كەسی زۆلملێكراو هیچ ترسێكی نەبێت و بە ئازادانە بتوانێت بە دوای مافی خۆیدا دەنگ هەڵبرێت. دیارە توندوتیژی لە ئێران تەنیا منداڵانی نەگرتووەتەوە و لە ئاستێكی بەرینتر  هەموو ئەو كەسانەی كە بە جۆرێك لەگەڵ سیاسەتەكانی رژێمدا ناینەوە، دەگرێتەوە وەك دەزانین كەم نین ئەو ژنانەی كە بە هۆی سیستەمی سەقەتی كۆمەڵگا و دەسەڵاتەوە دەچەوسینەوە و رۆژانە بە شێوەگەلی جۆراوجۆر كۆتایی بە ژیانی خۆیان دەهێنن یان بەرەو رووی دەستدرێژی جەستەیی یان رۆحی دەبنەوە. یان ئەو پیاوانەی كە بە هۆی نەتوانین لە بەدەستهێنانی بژێوی بنەماڵەكەیان و بە هۆی بێكارییەوە دەست دەدەنە خۆكوشتن و كۆتایی بە ژیانی خۆیان دەهێنن. لە كۆتاییدا ئەوەی جێگای باسە ئەوەیە كە بە بوونی وەها رژێمێكی دیكتاتۆر و سەرەرۆ كە كۆمەڵگای بەسەر دوو بەشی خۆدی و غەیرە خۆدیدا دابەش كردووە و هەموو سەروەت و سامانی بۆ بەشێكی كەمی كۆمەڵگایە بە ناوی خۆدی و ئەوانیتر لە هەموو ماف و ئازادیێك بێبەش كراون، بنەبركردنی ئەم دیاردانە كە رۆژانە بەرانبەر بە كەسانی ناو كۆمەڵگا دەكرێتەوە مەحاڵە مەگەر هەوڵدان بۆ كۆتایی هێنان بەو دەسەڵاتە خۆێنرێژە كە بە خۆشییەوە سەرەتای گۆرانكاری لە ئێران نەمانی ترسی خەڵك لەو رژێمە سەری هەڵ داوەو روخانی ئەو رژیمە زۆر نزیكە كە بەروخانی رژیم ئازادیخواز و رۆشنبیری كۆمەڵگا تاكوو هەموو چین و تۆێژەكانی كۆمەڵگای ئێران و كوردستان بە مافی سەرەكی خۆیان كە رزگاری لە دەستی زاڵم و ستەمگەرە بگەن.

 
ڕێکه‌و 2018-06-02 20:36:42
به‌شی ( سیاسی )







سیاسی