ئاكامی گەمارۆكانی دژ بە ئێران

وەرگێران: فرمێسك ئەردەڵان

ئەم رۆژانە قسەی سەرەكی و گرینگ، گەمارۆكانی سەر وڵاتی ئێرانە و سەرەنجی هەمووی راكێشاوە و بۆ دەسەڵاتدارانی ئێرانی نەرێگای پێش هەیە و نە پاش .

ئەو گەمارۆیانەی دژ بە ئێران  بەتایبەت گەمارۆی نەوت كردەوەیكە كە لەلایەن هێندێ لە وڵاتان بە پیشنیاری ئامریكا بە مەبەستی پێشگرتن لە پڕۆگرامی ناوكەیی ئێران بەرێوە دەچێت .ئەم وڵاتانە ئامانجی خۆیان لەم گەمارۆیانە بێ بەش كردنی  رژیم لە داهاتی نەوتە و ناچار كردنی رژیم بە هاوكاری كردن لەگەڵ كۆمەڵگای جیهانی بۆ راگرتنی دروست كردنی چەكی ناوكەیی و كڵاوەی ناوكەیی راگەیاندوە .

 

ئەم گەمارۆیانە لە رێگەی راستەوخۆ واتە گەمارۆی كڕین یان كڕیاران ،یان بە ناراستەوخۆ وەكوو گەمارۆی بیمەی كەشتی نەوت هەڵگر یان گەمارۆی بانكی بەرێوە دەچێت و بە ئامانجی پاشەكشێی كڕیارانی نەوتی ئەم وڵاتە و رووكردنە فرۆشیارانی دیكە یە .

پاش هاتنە دەرەوەی ئامریكا لە بەرجام لە رێكەوتی ۱٨بانەمەری ۱۳۹۷، وزارەتی خەزێنەداری ئامریكا رایگەیاندكە گەمارۆی دژ بە ئێران لە دەورەی  ۹۰و ۱٨۰رۆژە دیسان دەست پێ دەكات .

بە پێی ئەم بڕیارە ،یەكەمین گەمارۆی ئامریكا دژ بە ئێران لە رێكەوتی ٦ ی ئوت واتە ۱٥ی گەلاوێژ دەس پێ دەكات ،پاش ئەم ماوەی دیاری كراوە رژیمی ئێران ناتوانێت دولاری ئامریكا بكڕێت و زێڕ و كەل و پەلی بە نرخ بگۆرێتەوە.

وێڕای ئەمانە، ئالمینیۆم و پۆڵا و بەردی خەڵووز،گۆرینەوەی دولار و ماشین سازی ،گەمارۆیان دەخرێـتە سەر ،هەروەها گۆرینەوەی ریال لە دەرەوەی ئێران سنووری بۆ دیاری دەكرێت .

دووهەمین گەمارۆی ئامریكا دژبە ئێران لە رێكەوتی ٤ی نوامبر واتە ۱۳ ی خەزەڵوەر دەست پێ دەكات .

لەم رێكەوتە بە دواوە چالاكی كۆمپانی نەتەوەیی نەوتی ئێران  سنووری نێونەتەوەیی هەیە ،هەروەها كڕینی نەوت ،مەوادی پترۆشیمی و بەرهەمە نەوتیەكان لە ئێران دەچنە ژێر گەمارۆ.

هەروەها كەشتی سازی ئێران ،چالاكی و هاوكاری بانكی ناوەندی ئێران لەگەڵ دامەزراوە ی ماڵی رۆژئاوایی و ئەوكەسانەی كە ناویان لە ریزی گەمارۆكان لە رێكەوتی ۱٦ژانویەی ۲۰۱٦ نەمابوو دیسان تووشی گەمارۆ دەبن .

ئێران یەكێ لەسەرەكی ترین و گەورەترین بەرهەم هێنەرەكانی نەوتە و ساڵانە میلیارد میلیارد دولار نەوت و گاز بۆ دەرەوەی وڵات بەڕێ دەكات ،بەڵام بەرهەمی نەوتی ئێران لەلای بەرهەمی ناخالیسی ناوخۆیی ،بەشێوەیكی بەرچاو دابەزیوە.

برایان هۆك بەرێوەبەری سیاسەت گوزاری وزارەتی دەرەوەی ئامریكا ،رۆژی  ۱۱ی پووشپەر لە وتووێژێكی هەواڵدەری ووتی :واشنگتن دڵنیایە پاشەكەوتی نەوتی  لە جیهاندا ئەوەندەیە كە جێگرەوەی  نەوتی ئێران بێت.

ئامانجی ئامریكا ،زیاتر كردنی  فشار لەسەر رژیمی ئێران بۆ دابەزینی داهاتی نەوتی خاوی ئەم وڵاتە و گەیاندنی بۆ سیفرە .

ئەم كەم و كۆڕیانە لە لایە وڵاتانی ئۆپێك، هیند و عەرەبستان قەرەبوو كراوە و دەكرێت.

ئاكامی قۆناغی دووهەمی گەماروكان .

بەپێی گەماروكانی ئامریكا ،٦مانگ پاش هاتنەدەرەوەی ئەم وڵاتە لە بەرجام، وەزارەتی دارایی ئامریكا دەبێ چاوەدێری وڵاتانی كڕیاری نەوتی ئێران بكات و ئەو بانكانە وەكوو بانكی چینی و هیندی  كە بە یاسای كڕینی نەوت پێبەند نەبوون دەچنە ژێر گەمارۆیی ئامریكاوە. بە پێی راگەیاندراوی ئامریكا هەموو ئەو وڵات و كۆمپانیایانە كە پاش ۱۳ی خەزەڵوەری  ۱۳۹۷لەگەڵ ئێران هاوكاری دەكەن گەمارۆ دەخرێتە سەریان .

 

لەم سەردەمە و پاش هەموو ئەم گەمارۆ و موعادلاتی سیاسی و ئابووریانە، ئەوە خەڵكی ئێرانە كە قسەی كۆتایی دەكەن ،ئەوان داخوازی حكومەتێكن كە بە جێگەی  ناردنی پارە بۆ   ترۆریزم، خەریكی ئاشتی و ئاوەدانی وڵات و سازان  لەگەڵ وڵاتانی ناوچەكە بێت .لەم رۆژانە زیاتر لە هەر كاتێك لە شیراز و ئێسفەهان و رەشت و شارەكانی دیكە ،دروشمی روخانی دیكتاتۆر خامنەی بەرز دەكەنەوە  و مەرگ و نەمان بۆ دیكتاتۆر دەڵێنەوە.
ڕێکه‌و 2018-08-04 10:18:00
به‌شی ( سیاسی )







سیاسی