له‌سه‌رهێل 78
یه‌ک شه‌مه‌ 9 سه‌رماوه‌ز 2720
سازمانی خه‌باتی کوردستانی ئێران
كاریگەریەكانی رێكەوتنی ئیسرایل و ئیماراتی عەرەبی لەسەر دۆخی ناوچەكە

رۆژی پێنج شەممە ٢٣ی گەلاوێژی ١٣٩٩ی كۆچی خۆری، دۆناڵد ترامپ سەرۆك كۆماری ئەمریكا پەردەی لەسەر رێكەوتنی مێژوویی نێوان ئیسرایل و ئیماراتی عەرەبی لادا. رێكەوتنێك كە لە دوای كۆبوونەوەی سەرانی عەرەب لە خارتوم لە ١٩٦٧ رایگەیاند نا بۆ بە فرەمی ناسینی ئیسرایل، نا بۆ وتووێژ و نا بۆ ئاسایی كردنەوەی پێوەندیەكان لەگەڵ ئیسرایل، سێهەم رێكەوتنی وەڵاتانی عەرەبیە لەگەڵ ئیسرایل و ڕێ خۆشكەرە بۆ رێكەوتنی دیكەی وەڵاتانی ئیسلامی و عەرەبی ناوچەكە لەگەڵ ئیسرایل. لە دوای ئەم رووداوە مێژوویە وەڵاتی بەحرەینیش ئامادەیی خۆی بۆ ئاسایی كردنەوەی پێوەندیەكانی خۆی لەگەڵ ئیسرایل دەربڕی و باس لە ئامادەیی چەند وەڵاتێكی دیكەی عەرەبی و ئیسلامی بۆ ئاسایی كردنەوەی پێوەندیەكانی خۆیان لەگەڵ ئەو وەڵاتە هاتووەتە ئاراوە. هەر چەند پێش ئەم رێكەوتنەی ئیماراتی عەرەبی، وەڵاتانی میسر ١٩٧٧، فەلستین بە سەرۆكایەتی یاسر عەرەفات ١٩٩٣ لە ئوسلۆ و ئوردون ١٩٩٤ رێكەوتنیان كردبوو و پێوەندیەكانی خۆیان لەگەڵ ئیسرایل ئاسایی كردبوویەوە بەڵام هەنگاوەكانی ئەوان بە قەد ئەم هەنگاوەی ئیمارات نە كاریگەری هەبووە وە نە كاردانەوەی ئەرێنی وەڵاتانی دیكەی ئیسلامی و عەرەبی بە دواوە بووە.

 ئەم رێكەوتنە گرینگەی ئیماراتی عەرەبی و ئیسراییل لە دوای ئەوە هات كە بنیامین نەتانیاهوو لە بانگەشەی هەڵبژاردنەكان بۆ پارڵەمانی وەڵاتەكەی بەڵێنی ئەوەی دابوو بەشێك لە خاكی فەلستین بخاتە سەر ئیسرایل. لە دوای ئەوە سەفیری ئیمارات لە ئەمریكا لە وەتارێكیدا كە بە زمانی عیبری و لە رۆژنامەیەكی ئیسرایلی بڵاوی كردەوە ئەو پەیامەی بە ئیسرایلیەكاندا كە ئەگەر دەست هەڵگرن لەو بەڵێنەی كە خاكی فەلستینیەكان بخەنە سەر ئیسرایل ئەوە دەتوانن لەگەڵ ئیمارات ببنە دۆست. ئەم بیرۆكەیەش لەوەوە دروست بوو كە ئیمارات باش لەو راستیە تێگەیشتووە كە بە دژمنایەتی ئیسرایل ناتوانن هیچ خێر و بێرێك بە فەلستینیەكان بگەیەنن بەڵكوو دەتوانن لە رێگەی دیپلۆماسی و سات وسەوداوە باشتر داكۆكی لە خاكی فەلستینیەكان بكەن. لەلایەكی دیكەوە ئەو سەردەمە كۆتایی هاتووە كە هەموو وەڵاتانی عەرەبی و ئیسلامی ئیسرایل بە دژمنی هاوبەش ببینن. بەڵكوو هەر لە دوای رێكەوتنی ئەنوەر سادات و چوونی بۆ پارڵەمانی ئیسرایل بە كردەوە رێكەوتنی خارتومی لاواز كرد، بەڵام لە دوای روخانی رژیمی پاشایەتی لە ئێران و دزینی بەرهەمی ئەو شۆرشەی گەلانی ئەو وەڵاتە لەلایەن خومەینیەوە ساڵی ١٣٥٧ (١٩٧٩) و بە دامەزرانی رژێمێكی دواكەوتوو و لەسەر بیرۆكەی ئاخوند خومەینی، كەوتنە كاری گێرەشێوێنی و دەستێوەردان لە كاروباری وەڵاتان بەوەش دۆخێكی خولقاند كە وەڵاتانی ئیسلامی و عەرەبی و بەتایبەت ناوچەی كەنداو  رژیمی ئاخوندان بە مەترسی سەرەكی و دژمنی هاوبەش ببینن و بیرێك لە چارەسەری ئەو بابەتە بكەنەوە. لەلایەكی دیكە ئەمریكا بۆ فرۆشتنی چەكی پێشكەوتوو بە ئیمارات كۆتایی هێنان بە دوژمنایەتی ئیسرایل و سازكردنی پێوەندی وەك شەرتێك بۆ ئەو وەڵاتە دیاری كردبوو. شەرتێك كە ئیمارات مەجبوور بوو بۆ وەدەست هێنانی ئەو چەكە پێشكەوانەی كاریگەری زۆری لەسەر توانای بەرگری ئیمارات لە بەرامبەر مەترسیەكان و بەتایبەت مەترسیەكانی رژیمی ئاخوندی هەیە. بەڵام بۆچی دۆستەكانی دوێنێ، ئەمرۆ دژمنی یەكترن؟ لە دوای بڵاوبوونەوەی هەواڵی رێكەوتنەكەی ئیمارات و ئیسرایل، دەسەڵاتدارانی رژیمی ئاخوندی هەر لە خامنەیی، رۆحانی، سوپای پاسداران، وەزارەتی دەرەوەی رژیم و سەرۆكی ناوەندی گشتی هێزە چەكدارەكانی ئاخوندان ئیماراتیان بە بێ غیرەت، خایین، داگیركراو، شەرمەزار، پەڵەی رەش و ....هتد، پێناسە كرد. ئەم كاردانەوانەی رژیمی ئاخوندی بەرامبەر بە رێكەوتنی ئیمارات و ئیسرایل سەلمێنەری ترسی گەورەی دەسەڵاتی ئاخوندانە لە نزیك بوونەوەی ئیسرایل لە سنوورەكانی، گۆرینی تەوازونی هێز لە ناوچەكە و لاواز كردنی زیاتر و تێكشكاندنی ئەو بلوكە دژە ئیسرایلەی لە نێو وەڵاتانی ئیسلامی و عەرەبی لە ٦٠ ساڵی رابردوودا لە ئارادا بوو كە رژیمی ئاخوندانیش خۆی بە پێشەنگ و رێبەری ئەو بلوكە دژە ئیسرایلیە پێناسە دەكرد. ئەوەی زۆرترین گرینگی بە ئەم رێكەوتنە و باقی رێكەوتنەكانی دواتر لەگەڵ ئیسراییل دەدا، دروست بوونی ئەو بەرە ئیسرایلی و عەرەبی و ئیسلامیانەیە دژ بە دەسەڵاتی ئاخوندان، چوونكە ئەو دەسەڵاتە لە ئێستادا گەورەترین مەترسیە بۆ سەر ئاسایشی وەلاتان و لە ماوەی ٣٥ ساڵی رابردوودا هەموو وەڵاتانی ناوچەی كەنداوی فارس، عەرەبی و ئیسلامی بە هۆی سیاسەتی دەستێوەردان و گێرەشێوێنی رژیمەوە زیانی زۆریان وەبەر كەوتووە. لە چل ساڵی رابردودا رژیمی ئاخوندی ئامانجی ئەوە بووە كە ئیدئۆلۆژی خۆی بۆ وەڵاتان هەناردە بكات و لەو ماوەدا گروپ و تاقمی لە شیعەكانی وەڵاتان دروست كردووە بۆ ئەوەی لە كاتی پێویستدا لە راستای بەرنامەكانی بە كاریان بێنێ. بۆ وێنە لە فەلستین گروپی تیرۆریستی جیهادی ئیسلامی و حەماس و تاقمەكانی دیكەی دابین و پۆشتە كردوە. لە لوبنان حیزبوڵا، لە بەحرەین شیعەكان هاندەدا و بۆ كاری تێكدەرانە دژ بە ئەمیری ئەو وەڵاتە. لە عەرەبستان پشتیوانی لە گروپی ئەنساروڵا و لە یەمەنیش پشتیوانی لە حوسیەكان. لە عێراقیش پشتیوانی لە سوپای بەدر و دواییش تاقم و گروپەكانی حەشدی شەعبی دەكات. ئیسرایلیش نیگەرانە لەو پەل هاویشتنانەی رژیمی ئێران، بەتایبەت ئەو دەسەڵاتە نایشارێتەوە كە خوازیاری پاككردنەوەی  ئیسراییلە لە سەر گۆی زەویی. لەو پێناوەدا هاوكاریەكی زۆری حیزبوڵا و حەماس و تاقم و گروپەكانی دیكەی فەلستینی كردووە و بۆ ئەو مەبەستە هەوڵی زۆری داوە بەرەیەكی دژە ئیسرایلی بەهێز لە نێو وەڵاتانی ئیسلامی و عەرەبی دروست بكات. هەروەها ئیسراییل نیگەرانە لەوەی رژیم بە سازكردنی گروپی فاتمیون لە كەسانی پاكستانی و ئەفغانی لە سوریە و جێگیركردنی بەشێك لە هێزەكانی حیزبوڵا لەو وەڵاتە، هەوڵی ئەوە دەدا كێشە و سەرئێشە بۆ ئیسرایل دروست بكات كە ئیسرایل كاردانەوەی زۆر توندی دژ بە رژیم و تاقمە تیرۆریستیەكانی لە سوریە نیشانداوە. ئەوەی جێی سەرەنجە هەڵوێستی عەرەبستانە بە رێكەوتنی نێوان ئیسراییل و ئیمارات. عەرەبستان ئەگەر چی پێشوازی لە رێكەوتنەكە نەكرد و تا رادەیەكیش دژایەتی نیشاندا، بەڵام ئاسمانی خۆی بۆ فرۆكە ئیسرایلیەكان كردەوە بە مەبەستی سەفەر بۆ ئەبووزەبی. كە وایە عەرەبستان بەم هەنگاوەی ئەو پەیامەی دا كە ئەو حەساسیەت و كاردانەوە توندانەی لە رابردوودا بۆ رێكەوتنی میسر و ئوردون لەگەڵ ئیسرایل هەبوو لە ئێستادا وا نەماوەو بە كردەوە ئەو بلوكبەندیە دژە ئیسرایلیە روخاوەو دژمنی سەرەكی هەموویان لە ئێستادا تەنیا رژیمی ئاخوندانەو سازكردنی بلووكی دژە ئاخوندان بە قازانجی هەموو وەڵاتانی عەرەبی، ئیسلامی و  ئیسرایلە لە ناوچەكەدا. ئەوەی روونە پێگەی سیاسی دەسەڵاتی ئاخوندان زیاتر لە رابردوو لە داروخانەو تا دێ پاشەكشەی زیاتری پێ دەكرێ، وەك دیارە ئەو تاقم و گروپانەی ٤٠ ساڵە لەلایەن ئەو دەسەڵاتەوە پشتیوانی كراوە لە ئێستادا روویان لە كزیە و تا دێ زیاتر كرچ و كاڵ دەبنەوە. بەو پێیە ئەو گروپ و تاقمانەی رژیمی ئێران هێز و قودرەت و دەسەڵات و هێژموونی لە وەڵاتان پێوە دەگرت لە ئێستادا بۆتە بڵقی سەر ئاو و ئەو كاریگەریەی له‌ رابردوودا هەیانبوو لە ئێستادا نەیانماوە. پێشبینی دەكرێ رێكەوتنەكان درێژەیان هەبێ و دەسەڵاتی ئاخوندان لە ناوچەكەدا زیاتر لە هەر كاتێكی دیكە گۆشەگیر و پەراوێز بخرێ. بەڵام كارەكە بەوەندە كۆتایی نایەت بەڵكوو تاكە چارەسەر بۆ گەرانەوەی ئارامی و ئۆقرەیی بۆ ناوچەكە، لە ناوچوون و ڕووخانی یەكجاری دەسەڵاتی ئاخوندانی ئێران و جێگیربوونی دەسەڵاتێكی خەڵكی و دیموكراتیك لەو وەڵاتەیە كە قازانج و مەسڵەحەتی خەڵكی ئێران بە تێكڕای نەتەوەو ئایین و مەزهەبەكانەوە بكاتە ئەولەویەتی خۆی و چیتر داهاتی خەڵكی ئێران بۆ تاقم و گروپی تیرۆریستی، دەستێوەردان لە كاروبار دەوڵەتان و پێشێلكردنی سەروەری خاك و نەتەوەیی وەڵاتان خەرج نەكرێ.
ڕێکه‌وت: 2020-09-13 21:11:27
به‌شی ( سیاسی )





دیمانه

سیاسی