له‌سه‌رهێل 63
پێنچ شه‌مه‌ 27 جۆزه‌ردان 2721
سازمانی خه‌باتی کوردستانی ئێران
مەریوان شاری ئاشتی و پێكەوەژیان و ئاوێنەی باڵانوێنی كوردستانە!

عەلی بەهرامی

چەند رۆژێك لەوەپێش لە تۆرە كۆمەڵایەتیەكان راپۆرت و هەواڵی جیاجیا لەسەر هێرشی چەند كەسێك بۆ سەر گەرەكی داسێرانی مەریوان بڵاو بوویەوە. هەر زوو بە شێوەی جۆراوجۆر لێكدانەوە بۆ رووداوەكە كرا، بەشێك پێیان وابوو ئەوانەی هێرشیان كردووە سەر بە ئورگان و ناوەندە ئەمنیەتیەكانی رژیم لەو شارەن و بە مەبەستی تێكدانی شیرازەی شار وادەكەن و هەندێكیش بە كێشەیەكی ئاسایی و كۆمەلایەتی نێوان چەند كەس وێنایان دەكرد. ئەوەی روونە ئەوەیە كە كێشە و بەر یەك كەوتنەكە سەرتا بەهۆی دەمەقاڵە و قسەی ناشیرینی كەسێكەوە بووە، جا ئەو قسانە هۆی كاردانەوەی لایەنی بەرامبەرە، یان بیانوویەك بووە بۆ دروست كردنی كێشەیەكی گەورە و فەرزكردنی ویستی گروپ و كۆمەڵێكی تایبەت بەسەر گەرەکێک یان هەموو شارەكە. ئەوە روونە خەڵكی كوردستان بە زۆرینە موسڵمانە كە دابەش بووە بە سەر دوو مەزهەبی سوونی و شیعە، بەڵام لە پاڵ ئەواندا یارسان و خاوەن ئەفكار و ئەدیانی دیكە بوونیان هەیە و ساڵانێكە پێكەوە هەڵیان كردووەو بابەتە دینی و فكریەكان نەبوونەتە كێشە و هۆی بزڕكاندنی كۆمەڵگەی كوردستان و دووركەوتنەوەی خاوەن باوەڕە جیاجیاكان لە یەكتر. بەڵام لە دوای هاتنی رژیمی خومەینی بەناوی ئیسلام و هەوڵەكانی ئەو رژیمە بۆ دروست كردنی كێشە و ناكۆكی لە نێوان مەزهەب و لق و بەشەكانی ئەو دینە لە ناوچەكە، ئێران و بەتایبەت كوردستان بەردەوام لە ئارادا بووە. بۆ ئەو مەبەستەش بە دەیان گروپ و دەستەی بە ناوی جیاجیا دروست كردوە و ساپۆرتی کردوون و رێگەی چالاكی و هەڵسورانی پێداون.

لە كاتێكدا رژیم ئەو دەستكراوەیی و مەیدانەی بە گروپە جیاجیاكان بە تایبەت گروپە توندڕەوەكان داوە کە پێشەروانی دینی لە کوردستان تووشی سەركوت و كێشەی زۆربوونەوەو چەندین مامۆستای دیاری وەك مامۆستا مەلا محەمەدی رەبیعی تیرۆر و بێ سەروشوێن كردن و بە دەیان مامۆستای كوردپەروەری دیكە تووشی ئاوارەیی یان ئەوەی كە رێگەی پێ نەدان وەك پێشەوای دینی درێژە بە كاری خۆیان بدەن. رژیمی خومەینی لە دوای راپەرینی بەهاری 1991ی كوردستانی باشوور، دەستی لە سازكردنی چەندین تاقم و گروپ بە ناو نیشانی جیاجیا هەبوو، كە ئامانجیان بنكۆڵ كردنی دەستكەوتە نەتەوەییەكانی كورد لەو بەشە و خولقاندنی كێشە و ململانێی زیاتری نێوخۆیی لە هەرێم بوو. ئەو گروپە دەستكردانەش راستەوخۆ و ناراستەوخۆ كاریگەریان لەسەر پەرەپێدانی بیری توندئاژۆ و تەسكبینانە لە كوردستانی ئێران هەبوو. ئامانجی رژیم لە دروست كردنی ئەو تاقم و گروپانە و مەیداندان پێیان، سازكردنی ململانێ و خەریككردنی خەڵكی كوردستان بە كێشەی مەزهەبی و فرقەییەكان لەلایەك و لەلایەكی دیكەش هەوڵێکە بۆ پاشەكشە پێكردنی بیری نەتەوەیی و ئازادیخوازی نەتەوەی كورد. نزیك بە 30 ساڵە بەهۆی دووركەوتنەوەی هێزە سیاسی و نەتەوەییەكانی كوردستانی رۆژهەڵات لە مەیدانی سەرەكی خەباتەكەیان، بۆشاییەك دروست بووە.

بە درێژایی ئەو ساڵانە رژیمی ئاخوندی هەوڵی داوە لە ڕێگەی تاقم و دەستە و گروپی جیاجیای نزیك لە خۆی كۆمەڵێك هەنگاو هەڵگرێ، بەڵام هەتا ئێستاشی لەگەڵ بێ ئەو دەستەو تاقمانە نەیانتوانیوە ببنە جێگرەوەی هێزە نەتەوەییەكان و خەڵكی كوردستان بە چاوی گومان و نامۆ سەیریان دەكات. ئەگەر چاوێك لە رووداوەكانی ئەمجارەی شاری مەریوان بكەین دەبینین وێڕای ئەوەی ئەوانەی بەناوی سەلەفیەت و رێكخراوی جیهادیەوە هەندێ هەنگاوی بچووک بەڵام زیانباریان هەڵگرت، بەڵام هەرزوو لەلایەن زۆرینەی خەڵكی كوردستان بە موسڵمان و خاون باوەڕو بۆچونەكانی دیكە رەت كرانەوەو پاشەكشێیان پێ كرا.

هەڵوێستی خەمخۆرانە و نەتەوەییانەی خەڵكی مەریوان، لە راست ئاشتەوایی كۆمەڵایەتی و بەرپەرچدانەوەی هەر پیلانێك بۆ تێكدانی ئاشتەوایی و ئاسایشی شار، جێی سەرنج و بایەخ بوو، خەڵكی ژیر و دووربینی مەریوان نەك نەكەوتنە نێو ململانێی ناپێویستی مەزهەبی و فرقەیی و دەستەیی، بەڵكوو بە زمانێكی كوردانەی هێمن هەموو شێوەکانی توندرەویان رەت کردەوەو رێگەیان لە بەریەككەوتن گرت كە خەریكبوو لەلایەن كۆمەڵێك كەسی نەیار بە دین و دەستەیەک كەسی فرقەیی و توندرەوەوە بۆی ساز دەبوو. ئەوەی روونە شاری مەریوان یەكێك لە شارەكانی مەكۆی كوردایەتی و بیری نەتەوەیی و كانگای رێزی بەرامبەر بۆ بیر و هزری جیایە، ئاشتی و پێكەوە ژیان لەو شارەدا بووەتە دروشمی نەگۆری مەریوانیەكان و هیچ هێزێك ناتوانێ زاڵ بێ بەسەر برایەتی و پێكەوە ژیانی ئەو شارە.

گەر پیلانی نەیارانی ئاشتی و پێكەوەژیان لە مەریوان سەری بگرتایە، پەلی دەكێشا بۆ شار و ناوچەكانی دیكەی كوردستان و دەبووە ئاگردانێك كە سووتەمەنیەكەی خەڵكی كوردستان دەبوو. هەر بۆیە پاراستنی ئاشتی كۆمەڵایەتی لە مەریوان، ئاو بە ئاگردا دەكات و رێگە نادا كۆمەڵی كوردەواری تووشی دەرد و نەهامەتیەكی دیكە بێ و دەردێك بە دەردەكانی دیكەی زیاد بكات. بەڵێ‌ مەریوان شاری ئاشتی و پێكەوە ژیان و ئاوێنەی باڵانوێنی كوردستانە.
ڕێکه‌وت: 2021-05-08 00:45:33
به‌شی ( سیاسی )





دیمانه

سیاسی