له‌سه‌رهێل 70
یه‌ک شه‌مه‌ 10 گه‌لاوێژ 2721
سازمانی خه‌باتی کوردستانی ئێران
پەیامەكانی خامنەیی لە هەڵبژاردنەكانی ئەمجارە

كامیل نورانی فەرد
جارێكی تر شانۆیەكی تر لە زنجیرە شانۆگەرییەكانی بەرێوەبردنی هەڵبژاردن لە نیزامی ئاخوندی بانگەشەی بۆ ئەكرێ‌ و ڕژیم هەوڵێ ڕاكێشانی زۆرترین بەشداربوو بۆ بینینی شانۆ كۆمێدی تراژیدیەكەی هەڵبژاردنی 1400 دەدات.
هەڵبژاردن پایەی سەرەكی دیموكراسیە و لەو ڕێگەیەوە خەڵك ئەتوانێ‌ خاوەنداریەتی لە دەسەڵات و مافی خۆی بكات. بەڵام هەلبژاردنی خاڵی بە بێ بوونی بنەماكانی دیموكراسی فێڵێكی گەورەیە كە لە وەڵاتە دیكتاتۆرییەكان بە كار دەهێندرێ‌. لەهەر وەڵاتێك ئازادی چاپەمەنی و بیروباوەڕ، ئازادی ئەحزاب، ئازادی ئەدیان و نەتەوەیی و ئازادی مانگرتن و خۆپیشاندان و سەرجەم ئازادییە تاكە كەسی و بە كۆمەڵەكان بوونی نەبێ و هەڵبژاردن بەرێوە بچێ، بە دڵنیاییەوە ئەوە نیزامێكی دیكتاتۆری بەسەری دا زاڵە و دەیهەوێ‌ نیزامە دیكتاتۆریەكەی لەژێر سێبەری دیموكراسی بشارێتەوە. بنەماكانی دیموكراسی ئەوەندە ڕەگ و ڕیشەیان لە كۆمەڵگاكان داكوتاوە و سەردەمی بە جیهانیبوون وای كردووە هیچ حاكمێك نەتوانێ‌ بە ئاشكرا بانگەشەی دەسەڵاتی تاكەكەسی و نادیموكراتیك بكات، بۆیە شاهێدی جۆرێكی تر لە هەڵخەڵەتاندنی بیرورای گشتین لە لایەن ئەو نیزامانە و ئەویش بەرێوەبردنی هەڵبژاردن بە بێ بوونی بنەما سەرەكیەكانی دیموكراسیەتە.
دەسەڵاتدارانی ڕژیمی ئاخوندی سنوری ئەو چەواشەكاریەشیان تیپەڕاندووە و بەوەش نەوێستاون و سەرەرای ئەو بەستێنە ناتەندورستە، كۆمەڵێك چاودێری و فلتێری نامەشروعیان داناوە بۆ رێگری كردن لە هەر چەشنە هەڵەیێك كە بە زیانی دەسەڵاتەكەیان تەواو بێ.
شۆرای نیگابان و چاودێری ئیستسوابی ئەو فیلتێرەیە كە بە دەست وەلی فەقیهەی نیزامی ئاخوندی وەك دوایین ڕێگە بۆ وەلاخستنی هەر جۆرە دەنگێكی جیاواز بە كار دێت. شۆرای نیگابان كە بریتیە لە 12 ئەندامی ئاخوند و یاساناس، 6 ئاخوند كە بە دەستوری ڕاستەوخۆی خامنەیی دادەندرێ‌ و 6 بە ناو یاساناسەكەش لە لایەن سەرۆكی دەزگای دادوەری بە پارلەمان دەناسێندرێ‌ و سەرۆكی دەزگای دادوەریش ڕاستەوخۆ بە حوكمی وەلی فەقیهە دادەندرێ‌. بە زمانێكی ساكارتر خامنەیی هەموو مۆرەكان بە حەز و ویستی خۆی دیاری دەكات و سازوكارەكانی تر تەنیا دەوری جێبەجێكار و داپۆشینەری ئەو ڕاستیەیان هەیە كە هەموو شتێك لە دەستی خامنەیی دایە.
بەو شیكارە كورتە ئەساسەن هیچ جۆرە هەڵبژاردنێك لە نیزامی ئاخوندان ناچێتە ناو خانەی بنەمای واقعی هەڵبژاردن و كەسێك كە لە سندوقەكانی هەڵبژاردن سەر دێنێتە دەرێ‌ نوێنەری خەڵك نییە، بەڵكو نوێنەری نیزام و شەخسی وەلی فەقیه و كاری سەرەكیشی جێبەجێكردنی سیاسەت و بریارەكانی خامنەیی دەبێ.
ئەندازیاری سەرەكی ئەو شانۆگەرییە عەلی خامنەییە، هەر بۆیە نەك تەنیا ناتوانێ‌ بە دڵی خەڵك و گەلانی ئێران بێ، تەنانەت لە ناو بازنەی خودی دەسەڵاتیش و لە ناو خودییەكانیش جاروبارە شاهێدی بەرزبوونەوەی دەنگی نارەزایەتی دەبین و ئەویش نەك ئەوەی بە شێوەیەكی ڕیشەیی دژی ئەو ناعەدالەتی و ساختەكارییانە بن، بەڵكو تەنیا بە باوەڕی خۆیان دەكرا بە شێوەیەكی تر خزمەتی زیاتر بەو دەسەڵات و نیزامە بكرێ‌ و هەموو خودییەكانی ناوبازنەی دەسەڵات لە سەر بنەرەتی مانەوە و حوكمی ئاخوندان ڕێكەوتنیان هەیە و ئەگەریش كەسێك جاروبار لەناو بازنەدا دەنگێكی جیاواز بەرز دەكاتەوە بە دڵنیاییەوە بە دووی بەشی زیاتر لەو تاڵان و برۆیەیە كە بەرێوە دەچێ.
هەڵبژاردنی خولی سێزدەهەمی سەرۆك كۆماری لە هەل و مەرجێكی ناسك و چارەنووس سازدا بەرێوە دەچێ و هەر بۆیە حامنەیی لە موهەندیسی كردنی پرۆسەی هەڵبژاردنەكانی ئەمجارە بە وردەكاری و تێچوویەكی زیاترەوە دەستی پێكردووە. هەر لە پرۆسەی ڕەدی سەلاحیەتەكانی شۆرای نیگابان بە لابردنی 3 سیمای دیاری ڕژیم مەقۆ مەقۆكانی لە بازنە دا گەشاندەوە و كار گەیشتە ئەوەی ڕۆحانی ڕاستەوخۆ لە كۆبوونەوەی دەوڵەت باسی لەوە كرد كە بە نامەیێك داوای لە خامنەیی كردووە سەبارەت بە لابردنی هێندێك كەس پێداچوونەوە بكات و رێگری بكات لەو سرینەوە واتادارانە.
ڕژیمی ئاخوندی ساڵیانی ساڵە سیناریۆیەكی دارشتووە و كاری پێدەكات و ئەویش سیناریۆی بوونی ڕیفۆڕمخواز و ئوسوڵگەرایە، و ئەگەر سەرەنجمان دابێتە ڕەوتی بەرێوەچوونی هەڵبژاردنەكان، شاهێدی ئەوە بووینە كە بە شێوەیەكی باڵانسكراو مەجال بەو ڕەوتانە دراوە بێنە سەر سوكانی دەوڵەتداری و وەك دابەشكارییەك بە نۆرە دەوڵەتیان خراوەتە سەر شان و ئەوەش تەنیا یارییەكە كە خودی دەسەڵات بۆ بەردەوامی ڕەوتی گەمژاندنی هێندێك خەڵك و بلاوكردنەوەی ئەو درۆیەی كە جیاوازیی فكر و ڕەوت لە نیزامی ئاخوندی بوونی هەیە، بۆ گەرم داهێنانی تەنووری هەڵبژاردن بە كاری دێنێ‌. بەڵام جیاوازیی ئەمجارە لەوە دایە كە بە پێكهاتەی بەربژێرەكان عەلی خامنەیی دەیهەوێ‌ پەیامێك بدات بە هەموو ڕەوت و كەسەكانی ناو بازنەی دەسەڵات.
عەلی خامنەیی لە بێگوێی و دەنگە جیاوازەكان هەتا دێ‌ بێزار تر دەبێ و لەكۆتاییەكانی دەورانی دەوڵەتی روحانی لە هێندێك لێدوان زۆر بە ئاشكرا ئەو بێزارییەی خۆی وێنا كرد و چەندین ڕاستیش پەردەیان لەسەر لادرا و ئەو بابەتانەی ساڵیانی ساڵە لە لایەن ئۆپۆزسیونی دەسەڵات ئاماژەی پێ ئەدرێ،‌ ئیتر لە دەمی باڵاترین دەسەڵاتی ئاخوندی پشت ڕاست كرایەوە.
ئاشكرا بوونی فایلە دەنگیەكەی جەوادی زەریف وەزیری دەرەوەی كابینەی روحانی لە سەر دەور و نەخشی مەیدان (سپای پاسداران) و هێرش بۆ سەر كەسایەتی قاسم سلێمانی وەك دیارترین كەسی سەربازی و گوێ لەمستی خامنەیی، وای لە وەلی فەقیه كرد بێ پەردە بێتە سەر شاشە و باس لەوە بكات كە سیاسەتی دەرەوە و دارشتنی بەرنامە بۆی كاری وەزارەتی دیپلۆماسی نییە و ئەوە لە ژێر رێنوێنی و گەلالەدارێژی خۆی بەرێوە دەچێ و هێرش كردنە سەر ئەو سیاسەتەی بە هێڵی سوور زانی.
ئەو شەرە دندوكانەی لەناو بازنەی خودییەكان، خامنەیی بێزار كردووە و بە هێنانی ئاخوند رەئیسی سەرەرای هەموو زیانەكانی بوونی ئەو كەسە لە ئاستی دەرەوە و ناوخۆی ئێران، دەیهەوێ‌ ئەو پەیامە بدات بە سەرجەم خودییەكان كە نابێ پێ زیاتر لە بەڕەی خۆیان راكێشن و كەسایەتی گوێ لەمست بوون و گوێڕایەل بوون گرینگترینی تایبەتمەندییە لەلای خامنەیی بۆ وەرگرتنی پۆستی سەرۆك كۆماری. خامنەیی بۆ ئەم قۆناغەی دەسەڵاتداریەتیەكەی كە دەوران دەوری بە قەیرانی جۆراوجۆر تەندراوە، پێویستی بە كەسێكی گوێڕایەل و هاوساز لەگەڵ بەرنامەكانی خۆیەتی و بچووكترین نارەزایەتی و دەنگی نەیار قبوڵ ناكات و باشترین كارێكتێر بۆ ئەو مەبەستە كەسێك نییە جگە لە ئاخوند رئیسی، بۆیە شیمانەی ئەوە دەكرێ‌ بۆ ئەم خولەی هەڵبژاردنەكان، ئاخوند ڕەئیسی ببێتە سەرۆك كۆماری هەڵبژێردراوی وەلی فەقیهی ئاخوندی.
تاكتیكی تر بۆ گەرم داهێنانی پرۆسەی هەڵبژاردن یەك خستنی چەندین هەڵبژاردن و بەرێوەبردنیان بەسەر یەكەوەیە و هاوكات لە ئاستی كوردستانیش هێندێك دەنگ دەبیسترێ‌ لە چوارچێوەی ئەوەی كە سترۆكتۆری هێندێك شاری دوو نەتەوەیی دەخوازێ كورد بەشداری لە شۆراكان بكات. ئەوە بۆچوونێكی سادەی بێ چەندوچوونە و هەروەك باس كرا لە ئاستی گەورە دا سەرۆك كۆمار خاوەنی هیچ هێزیك نییە چ بگات بە كەسانی وەك شۆراكانی شار و دێ‌ كە هەروەك بیندراویشە كراوەتە دەرفەتێك بۆ گیرفان پڕكردنی ئەو كەسانەی دەچنە ناو شۆ‌راكانەوە. بەخەمە بوونی ئەو لایەنە وەك ئەوە وایە مالێك بە خواری بونیاد نرابێ بەڵام مشوری بچووك بوونی پەنجەرەی ئەو ماڵەمان بێ.
هەڵبژاردنەكان لە ناو نیزامی ئاخوندی تەنیا گاڵتەجاریی و بێرێزی بە شعوری بیروڕای گشتیە و تاكە چارەسەریش بایكۆت كردنی ئەو بە ناو هەڵبژاردنانەیە و قۆستنەوەی ئەو دەرفەتە بۆ پێشخستنی خەباتی مەدەنی و نافەرمانیە مەدەنیەكان و بەرزكردنەوەی ئاستی ناڕەزایەتی و یەكریزی گەلانی ئێرانە كە وەك تاكە میكانیزم بۆ ڕووخانی ئەو دەسەڵاتە و هێنانە سەركاری نیزامێكی خەڵكی و دیموكراتیك دێتە ئەژمار.
ڕێکه‌وت: 2021-06-16 09:27:04
به‌شی ( سیاسی )





دیمانه

سیاسی