له‌سه‌رهێل 116
یه‌کشه‌ممه‌ 4 ره‌زبه‌ر 2721
سازمانی خه‌باتی کوردستانی ئێران
مامۆستا سەید جەلالدین حسینی، چۆڵەچرای رێبازی كوردایەتی!

 

مامۆستا سەید جەلالدینی حوسەینی، ئەو رێبەرە فیداكار و قارەمان و نەتەوەییە بوو كە زیاتر لە 64 ساڵی ژیانی خۆی تەرخان كردوە بۆ خزمەت بە خەباتی رەوای گەلەكەی. مامۆستا هەر لە هەڕەتی لاوێ تیەوەو بە ئەندامێتی لە كۆمەڵەی ژێكاف دەستی پێ كرد و تا دوا پشوو رێبواری رێبازی كوردایەتی بوو.

لە دوای كۆمار، مامۆستا لە راپەرینی جوتیار و فەلا لە دژی ئاغاكان پشتیوانی لە جوتیاران كردوە و ئەو چینە زەحمەتكێشەی بە چەوساوە و زۆر لێكراو زانیوە. هەروەها لە سەرهەڵدانی خەباتی 46- 47دا پشتیوانی خەباتكارانی كردوەو ئەوندەی لە توانای دا بووە پاراستوونی و لە راپەراندنی كارەكانیاندا هاوكاری كردوون. 

مامۆستا لە كاتی شۆرشی ئەیلوڵدا چاوی هۆمێدی لەو شۆرشەی گەلەكەمان لە باشوور بووەو چەندین شیعری لە سەر پێشمەرگەو شۆرشی ئەیلول هۆنیوەتەوەو بە هەرەسی شۆرشیش داخ و حەسرەتی خۆی بە شیعر دەخاتەروو و بەشێوەی جۆراوجۆر هێرش دەكاتە سەر رژێمی شا كە شۆرش و خوێنی كوردانی هەرزان فرۆش كردوە. هەروەها لە كاتی تەعریب و راگواستنی خەڵكی گوندەكانی باشور بۆ كۆمەڵگە زۆرەملیەكان، رێگەی لە خەڵكی ناوچە سنووریەكان گرتووە كە مەڕ و ماڵاتی كوردانی باشوور تاڵان و هەرزان فرۆش نەكەن و هانی داون لەو زروفەدا بەشێوەی جۆراوجۆر یارمەتیان بدرێ.

هەر لە زەمانی دەسەڵاتداری شادا مامۆستا لە كوردستاندا ئەوەی دژی ئەو رژێمە بووبێ پەنای داوەو هاوكاری كردوون و دڵی داونەوەو هانی داون بەردەوام بن لە دژایەتی كردنی رژێم و درێژە بەو خەتەی بدەن، هەر لەو چوارچێوەدا لە بانە پشتیوانی تەبعیدیە نەیارەكانی شای كردووەو هەر بە یەكەم جەرەقەی ناڕەزایەتیەكان مامۆستا لە بانەو ناوچەكانی دیكە كەوتە هاندانی لاوان و جەماوەر بۆ راپەرین.

هەوڵەكانی مامۆستا لە راپەرین و پێشرەویەكانی ئەو رێبەرە شاری بانەی كردە ناوەندێكی گرینگی خەبات دژ بە رژێمی شاو هەر زوو دەسەڵات و هێژموونی رژێم لە بانە زۆر لاواز كراو و دەسەڵاتی سەرەكی كەوتە دەست خەڵك و رێبەران و بەدیاری كراویی مامۆستا سەید جەلالدینی حسینی. مامۆستا لە دوای رێكخستنی راپەرین لە بانە، كەوتە شار و ناوچەكانی دیكە و بۆ شەهیدانی سەردەشت چووە ئەو شارەو هانی جەماوەریدا كە لە راپەرین بەردەوام بن و ئەوان بە هەموو شێوەیەك پشتیوانی سەردەشت دەكەن. لە سەقزیش، بۆ یەكەمجار كە راستەوخۆ هێرش كرابێتە سەر شا لەلایەن مامۆستا سەید جەلالدینەوە بووە , روو لە شا ووتی " پدەر سوختەی لووت كەڵەشاخ چی لە خەلك دەوێ"، لە دوای ئەو هێرشەی كرایە سەر شا، راپەرینی جەماوەری سەقز رەنگێگی دیكەی بەخۆوە گرت و ئەو ترسەی حكومەتی شا دروستی كردبوو لە دڵی زۆراندا رووخا.

لە بۆكان و چەندین ناوچەی دیكەش بە هەمان شێوە ئامادەی ناشتن و بەخاكسپاردنی شەهیدان بووەو دەوری كاریگەری هەبووە لە نێڵدانی كوڕەی خەباتی جەماوەر و هەتا رووخانی رژێمی شاو سەركەوتنی خەبات و راپەرینی جەماوەر بەردەوام بوو لە رێبەرایەتی كردنی خەڵكی وەزاڵەهاتووی كوردستان.

لە دوای راپەرین مامۆستا سەید جەلالدین دام و دەزگاكانی ناوچەی بانەی وەرێ خست و رێگەی نەدا كار و باری خەڵك راوەستێ و لەو ماوەدا بەرێوەبەری كار و باری خەڵكی وەئەستۆ گرت و بە جۆرێك كاری ئیداری شاری بانەی دارشت كە كەمترین كەم و كورتی هاتەپێش.

هاوكات لەگەڵ سەروسامان دانی كار و باری خەڵك، مامۆستا لە رێنوێنی و هاندان و دامەزرانی هێزی پێشمەرگە رانەوەستاو لەو ماوەدا لەگەڵ حكومەتی بازرگان كەوتە هەوڵ بۆ وەرگرتنی چەك و چۆڵ و رێكخستنی هێزی بەرگری بۆ پاراستنی ناوچەكە، بەڵام ئەوەی راستی بێ مامۆستا كۆكردنەوەی ئەو چەكانەو دامەزرانی هێزی پێشمەرگە لە ژێر ناوی هێزی بەرگری بۆ ئەو دوور بینیەی دەگەرایەوە كە بەرێزیان هیچ ئومێدێكی بە حكومەتی خومەینی نەبوو وە پێی وابوو ئاخوند جێی باوەر نین و جەماوەر و هێزی پێشمەرگە دەبێ ئامادە و تەیار بن و لە هەر ئەگەرێك دا بەرگری لە خاك و نیشتمان بكەن. جوێ لەوە لە ساڵی 1358 دا كەوتە گەران بە ناوچە جیا جیاكانی كوردستانداو كۆڕ و كۆبوونەوەی و میتینگی جۆراوجۆری بۆ جەماوەری شارەكان سازدەكرد و لە سیاسەتەكانی حكومەتی نوێی ئاگادار دەكردنەوەو هانی دەدان كە ئامادەی هەر جۆرە رووبەرووبوونەوەیەكی هێزەكانی حكومەت بن.

هەر لەو ساڵەدا بوو كە پێشبینیەكانی مامۆستا وە راست گەرا و رژێمی خومەینی كەوتە هەڕەشەو هێرش كردنە سەر كوردستان. ئەوەی جێگەی باسە ئەوەیە كە هێزە داگیركەرەكانی رژێم لە دوای هێرش بۆ سەر كوردستان گەورەترین كۆسپ و شكستیان لە ناوچەی بانە تووش بوو، ئەوەش بۆ ئەوە دەگەرایەوە كە مامۆستا سەید جەلالدین بە شێوەی مەیدانی و راستەوخۆ سەركردایەتی بەرگری كردنی لە خاكی كوردستانی دەكرد.

لە ماوەی شەڕی داسەپاوی سێ مانگەدا هێزی پێشمەرگەی دەفتەری مامۆستا كە لەلایەن مامۆستا سەید جەلالدینەوە سەركردایەتی دەكران توانیان دەیان قارەمانەتی بنوێنن كە 10ی خەزەلوەر یەكێك لە دیارترینی ئەو حەماسەت و قارەمانیەتەی هێزی پێشمەرگەی دەفتەر بە رێبەری مامۆستا سەید جەلالدین بوو، كە لە دوای ئەو شكستە جەرگبرەی هێزەكانی رژێم خومەینی ناچار بە پاشەكشەو ئاگربر و دەست پێ كردنەوەی وتووێژەكان لەگەڵ كورد بوو.

لە دوای ئەوەی مامۆستا شێخ عزەدین رایگەیاند كە هێزی پێشمەرگەی نیە، مامۆستا سەید جەلالدین لەگەڵ هاورێ و هاوفكرەكانی سازمانی خەباتی كوردستانی ئێرانیان لە 27ی ئاگۆستی 1980 دا دامەزراند. ئەگەر چی مامۆستا هەموو كات تەئكیدی لەسەر یەكریزی ئەحزاب دەكردەوە بەڵام  هەر لە سەرەتای دامەزرانیەوە سازمانی خەبات كەوتە بەرهێرش و پەلاماری هێزە كوردستانیەكان و بەداخەوە ئەو مڵملانێ و دژایەتیانە بوونە هۆی زەرەر و زیانێكی بەرچاو هەم لە سازمانی خەبات و بە گشتیش بزوتنەوەی نەتەوەیی گەلەكەمان لە كوردستانی رۆژهەڵات.  مامۆستا لەگەڵ ئەو جۆرە هەڵسوكەوتە ناسیاسی و ناشۆرشگێڕیانەدا نەبوو وە هەموو كات بانگەشەی ئەوەی دەكرد كە بە یەكیەتی و برایەتی نێوان ئەحزاب دەتوانین باشتر لە بەرامبەر رژێمی ئێراندا بوەستین و هانی هێزی پێشمەرگەی دەدا كە لە حاست هەڵسوكەوتە ناشۆرشگێڕی و غەیرە دیموكراتیەكاندا دیان بەخۆدا بگرن و وزەی خۆیان بۆ دژایەتی رژێم و هێزەكانی لە كوردستاندا تەرخان بكەن. مامۆستا هەر لە سەرەتاوە پێی وابوو كە بە دوور لە زەق  و جیاكردنەوەی فكر و خەتی تایبەت و حیزبی، هەمووان لە راستای سەرخستنی خەباتی نەتەوەی كوردا تێبكۆشن، بە پێچەوانەوە سەركەوتنی بزوتنەوەی نەتەوەیی و شكستی هێزەكانی رژێم حەستەم دەبێ.

هەر بۆیە ئەگەر چاوێك لە رابردووی سازمانی خەبات بكەین هیچ كات دەست پێشخەر نەبووە لە هەڵگیرسانی شەر و ململانێی حیزبی، بەڵكوو تەنها هەوڵی داوە دیفاع لە خۆی بكات و بۆ مانەوەی لە مەیدانی خەباتدا تێكۆشاوە.

حاشا هەڵنەگرە كە ئەو رێبەرەی كورد بۆ سەرخستنی سازمانی خەبات و بزوتنەوەی نەتەوایەتی گەلەكەمان لە هیچ شتێك درێغی نەكردوەو لەو راستایەدا بە ماڵ و گیان ئامادەی خزمەت كردنی بزوتنەوەكەی بووەو باج و نرخێكی زۆری داوە.

مامۆستا لە چاونەترسی و پیاوەتیدا گوڵی سەرچڵ و لە عیلم و زانست دا دەریای بێ بن بوو، هەر لە هەڕەتی لاوێنیەوە چاوی بە هیچ داگیركەرێكی كوردستان هەڵنەهاتووەو بۆ دژایەتی كردنیان لە هیچ هەنگاوێك سڵی نەكردوە، هاوكات لە باری عیلمیەوە شارەزای مێژووی كورد و كوردستان و نەتەوەكانی دەوروبەر، زانستی ئایینی و زمان و ئەدەبیاتی كوردی و فارسی و عەرەبی بووەو بە دەیان قەسیدەو شیعر و پەخشانی بە هەر سێ زمانەكە هەیە،  لە باری شیعر و ئەدەبیاتەوە خاوەن هەستێكی ناسك بووەو هەستی شۆرشگیِرانە بەتایبەت لە شێعرەكانی رەنگدانەوەی زۆری هەبووە.

ئەو رێبەرەی گەلەكەمان باوەڕێكی زۆری بە دیموكراسی و پێكەوە هەڵكردن و فرەیی هەبوو، نمونەی هەرە روون ئەوەیە لە دوای راپەرینی جەماوەری لە ئێران ئەوانەی هاوكاری بوون لە راپەرندنی كار و باری شۆرای شاری بانەدا كەسانێكی  لە باری فكریەوە چەپ بوون و دوور بوون لە فكر و هزری مامۆستا، بەڵام ئەوەی بۆ مامۆستا گرینگ بوو خزمەتی شار و خەڵكەكەی بوو نەك مەسەلەی فكری.

لە دوایین پەیامی دا لە دوای تەئكید كردنەوە لە سەر یەكیەتی و یەكبوونی و هاوئاهەنگی نێوان هێزە سیاسیەكان، روو لە هاورێ و هاورێبازەكانی فەرمووی: خەباتی ئێمە خەباتێكی نەتەوەییە و خەباتی تەبەقاتی و چەپیگەری و ئیسلامی پێوەندیان بە خەباتی ئێمەوە نیە.

ئەو وتەیە لە راستیدا دەرخەری ئەو راستیەیە كە مامۆستا ژیان و ماڵ و سامانی هەموو لە پێناو سەرخستنی بزوتنەوەی رەوای گەلەكەی تەرخان كردوەو سەربەستی نەتەوەی كورد ئامانجی سەرەكی ئەو رێبەرەمان بووە. بێ شك رێباز و خەتی نەتەوەیی مامۆستا چۆڵە چرای نەوەی ئێستاو داهاتووی نەتەوەكەمانەو دەبێ بە دوور لە هەر ئایدۆلۆژیەك لە پێناو خزمەت و سەرخستنی بزوتنەوە رەواكەمان یەكگرتوو بین.

لە یادی شەش ساڵەی كۆچیی دوایی رێبەر و خەباتكارو كەم وێنەی گەلەكەمان "مامۆستا سەید جەلالدینی حسینی" هەزاران سڵاو و درود بۆ گیانی پاكی و رێبازی هەردەم پڕرێبوار و ئاوەدان بێ.

ئەوەی ماوە ئەوەیە كە مامۆستا ئەگەر چی شەش ساڵە بە جەستە لە نێوماندا نیە، بەڵام بیر و ئەندێشەكانی وەك چۆڵەچرای  رێبازی خەباتی نەتەوەكەمان رۆژ لە دوای رۆژ درەوشاوەتر دەبێ.
ڕێکه‌وت: 2016-07-17 21:02:14
به‌شی ( وتاری سیاسی )





دیمانه

سیاسی