له‌سه‌رهێل 112
یه‌کشه‌ممه‌ 4 ره‌زبه‌ر 2721
سازمانی خه‌باتی کوردستانی ئێران
كوشتاری زیندانیانی سیاسی 67، لاپەڕەیەكی ڕەشی دیكە لە مێژووی رژێمی پەت و سێدارە!

28 ساڵ لەوە پێش خومەینی رێبەری رژێمی دیكتاتۆری ئێران، بەبڕیارێك فەرمانی بە دامودەزگا داپڵۆسێنەرەكانی رژێمەكەی دا كە لە ژێر ناوی دژایەتی لەگەڵ "خودا و حكومەتی ئیسلام" زیندانیانی سیاسی لە ئێران لە سێدارە بدەن.
ئەگەر چی رژێمی خومەینی هەر لە سەرەتای بەدەستەوە گرتنی دەسەڵات لە ئێران، هەوڵی سەركەوت و پەراوێزخستن و گرتن و راوەدوونانی بیرجیاوازان و هێز و لایەنە سیاسیە ئازادیخوازەكانی ئێرانی دا، هاوكات سێدارە یەكێك بوو لە ئامرازەكان بۆ سەركوت و لەناوبردنی نەیاران و بیرجیاوازان كە لە ساڵی یەكەمی دەسەڵاتداریانەوە، لە ناوچە جیاجیاكانی ئێران و بەتایبەت لە كوردستاندا كەڵكی لێ وەرگیراوە.
یەكێك لەو لاپەڕە رەشانەی رژێمی خومەینی لە مێژووی خۆیدا تۆماری كردوە، شەپۆلی كوشتن و لە سێدارەدانی زیندانیانی سیاسی لە ساڵی 1367 ك خ بوو كە لە ماوەی دوو مانگدا زیاتر لە 30 هەزار رۆڵەی ئازادیخوازی ئێرانی و كوردی لە چاڵەرەشەكاندا لە سێدارە دان و شەهیدی كردن.
هەر چەندە لەو بارەوە تا ئێستا ئامار و داتای تەواو نیە و رژێم رێگە بە بڵاوبونەوەی هیچ جۆرە زانیاریەكی رەسمی سەبارەت بەو ئێعدامانە نادا، بەڵام لە دوای هەوڵ و گەڕانێكی زۆر دەكرێ هەندێك لە راستیەكان لە سەر هۆی ئەو ئێعدامانە و ژمارەی ئێعدام كراوەكان وەدەست بێنین و بیانخەینە بەرچاو.
لەسەر هۆی دەركردنی بریاری ئێعدامی زیندانیە سیاسیەكان لە هاوینی 1367 لەلایەن خومەینی خوێنرێژەوە، دوو بۆچوونی سەرەكی هەیە، ئەویش ئەوەیە كە خومەینی لە تۆڵەی عەمەلیاتی فروغی جاویدانی سازمانی موجاهیدین كە لە(3ی گەلاوێژ بۆ 7 گەلاوێژ) بەرێوەچوو و تیایدا ژمارەیەكی زۆر لە هێزەكانی رژێم تەفروتونابوون، بریاری دا كە ئەو ئەندامانەی سازمانی موجاهیدین لە زیندانەكانی رژێمدا بوون تاوانی محاربە لە سێدارە بدرێن. دووهەم بۆچوون ئەوەیەكە ئەو  شەپۆلی ئێعدامانە بە درێژەی شەپۆلی ئێعدامەكانی ساڵانی پێشتر  بەتایبەت ساڵی 60 و 64 دەزانێ‌. بەڵام لەبەر هەر كام لەو هۆیانە بێ ئەوەی رژێم ئەنجامی دا جینایەتێكی گەورەی مرۆڤایەتی بوو، كە هۆی یەكەم زیاتر لە راستیەوە نزیكە لەبەر ئەوەی عەمەلیاتی فروغی جاویدانی 7ی گەلاوێژ كۆتایی هات  و لە هەمان رۆژدا خومەینی بریاری ئێعدامی زیندانیانی سیاسی لایەنگری موجاهیدینی داو بۆ ئەو مەبەستەش كۆمسیۆنێكی سێ كەسی پێكهێنا بۆ بەرێوەبردنی بریارەكەی كە پێكهاتبوون لە : 
حسینعەلی نیری (حاكمی شەرع) 
مورتەزا ئەشراقی (دادستان) 
موستەفا پورمحەمەدی (نوێنەری وەزارەتی ئیتلاعات)
كە لە دوایی دا بەهۆی گەورەیی جینایەتەكە ئەم كۆمسیۆنەی خومەینی بە كۆمسیۆنی مەرگ ناودێر كرا.
هەندێ جار باس لەوە دەكرێ كە ئەو جینایەتە لە ماوەی یەك مانگدا بەرێوەچووە بەڵام رەفسەنجانی لە بیرەوەریەكانی دا دەنووسێ، شەپۆلی ئێعدامەكان 7ی گەلاوێژ دەستی پێ كرد و 5ی رەزبەر كۆتایی پێ هات، مانگی گەلاوێژ ئەندامانی سازمانی موجاهیدین لە سێدارە دراون و مانگی خەرمانان ئەندامانی هێزە چەپەكانی ئێران.
سەبارەت بە شوێنی ئێعدامەكان هەر چەندە تەنها ئیشارە بە گرتووخانەكانی ئەوین و گەوهەردەشت دەكرێ، بەڵام گوومانی زۆر هەیە كە لە باقی گرتووخانەكانی دیكەش لایەنگری ئەحزاب لە سێدارە درابن بەڵام رژێم لەو بارەوە رێگەی بە دزەكردنی هیچ زانیاریەك نەداوە.
سەرچاوەكان ئەوە دەخەنەروو كە لە زیندانی ئەوین حسەینیە و لە گەوهەردەشتیش هۆڵی وتاردان بۆ لە سێدارەدانی ئەو بەندیە سیاسیانە تەرخان كراوە، بۆ ئەوەی هەواڵی لەسێدارەدانی بەندیەكان بڵاونەبێتەوە و رژێم نەكەوێتە ژێر فشار بە كۆمەڵ لە سێدارە دراون و كەسیان تیرباران نەكردوە.
ئەوانەی براونەتە بەردەم كۆمسیۆنی مەرگ تەنها چەند پرسیاریان لێكراوە، كە جواب دانەوەی نا بە یەكێك لە پرسیارەكان بەرامبەر بووە بە حوكمی ئێعدام، پرسیارەكانی كۆمسیۆنی مەرگیش بریتین بوون لە: ئامادەی لەسەر تەلەفزیۆن موجاهیدین مەحكوم بكەی؟ ئایا ئامادەی پەتی سێدارە لە ملی ئەندمێكی چالاكی موجاهیدین بكەی؟ ئایا ئامادەی مەیدانی مین بۆ سوپای ئیسلام پاك بكەیتەوە؟ 
وەك دیارە سەبارەت بە ژمارەی ئێعدام كراوەكان هیچ زانیاریەكی دەقیق و روون لە ئارادا نیە، بەڵام زۆرترین قسەی لەبارەوە دەكرێ، هەرچی دەسەڵاتدارانی رژێمە هەوڵی بچوك نیشاندانی تاوانەكەیان دەدەن، بۆ نمونە رەفسەنجانی لەو بارەوە دەڵێ لە شوشتەری جێگری فەرماندەی رێكخراوی زیندانەكانم بیستووە كە 1700 كەس لەو ماوەدا ئێعدام كراون، هەروەها مونتەزێری جێگری خومەینی كە نارازیش بووە بەو بریارەی خومەینی بۆ لە سێدارەدانی زیندانیان، دەڵێ لە 2800 بۆ 3800 كەس لە سێدارە دراون، هەندێكی دیكە باس لە 4500 كەس و لە ماوەی ئەو چەند ساڵەشدا ئوپزیسیۆن ئیشارەی بە زیاتر لە 30 هەزار كەس كردوە. بەڵام لە ساڵی 1387دا یەكێك لە جێگرانی وەزیری ئیتلاعات لە سەردەمی فەلاحیاندا دیان بەوەدا دەنێ كە 33700 كەس لە ماوەی ئەو دوو مانگەدا ئێعدام كراون. "رەزا مەلەك" یەكێك لە هاوكارەكانی سەعیدی ئیمامی و جێگری وەزیری ئیتلاعات لە كاتی ئاخوند فەلاحیان بۆ "بەدوادەچوون و لێكۆڵینەوە"، لە گرتە فیلمێكدا كە بۆ سەرۆكی رێكخراوی نەتەوەیەكگرتووەكانی ناردووە، دیان بەوەدا دەنێ كە لە هاوینی 1367و لە شەپۆلی ئێعدامەكاندا 33700 كەس ئێعدام كراون.
ئەو جێگرەی عەلی فەلاحیان هەر لەو فیلمەدا ئیشارە بەوە دەكا كە لە سەرانسەری ئێراندا 170 بۆ 190 گۆڕی بە كۆمەڵ بوونی هەیە. بەڵام خانەوادەی ئێعدام كراوەكان لە ساڵانی رابردوودا تەنها بە گۆرستانی خاوەرانیان زانیوەو ساڵانە بۆ بەرز راگرتنی یادی ئێعدام كراوەكانی ساڵی 67 سەردانی ئەو گۆرستانە دەكەن.
ئەگەر چیی لە ماوەی ئەو چەند ساڵەدا لە یادی ئێعدامی زیندانیانی سیاسی لە ساڵی 67دا تەنها ئیشارە بە ئێعدامی لایەنگرانی سازمانی موجاهیدین و هێزە چەپەكانی ئێران دەكرێ، بەڵام لە راستیدا ئێعدامەكانی 67 زۆر لەوە بەربڵاوتر بوو، هەر لەو شەپۆڵی ئێعدامەدا ژمارەیەكی زۆر لە پێشمەرگە و ئەندام و لایەنگری هێزە سیاسیەكانی كوردستانیش لە سێدارە دران و رژێم هیچ زانیاریەكی سەبارەت بە شوێنی سێدارەو گۆرەكانیان بڵاو نەكردۆتەوە یان بە كەس و كاری شەهیدەكانی نەداوە، هەر لەو ساڵەداو لەو جینایەتەی رژێم خولقاندی ژمارەیەك ئەندام و هەواداری سازمانی خەباتیش لە دوای چەند ساڵ مانەوە لە گرتووخانە، لە سێدارەدران كە بەداخەوە ناونیشان و ئامارێكی دیقیقمان لەو شەهیدانە نیە، بەڵام بە دیاری كراویی چوار پێشمەرگەی سازمانی خەبات كە بە پیلانێكی حیزبی دەعوەی عێراق و بزوتنەوەی ئیسلامی كوردستانی عێراق ساڵی 1363 لە ناوچەی سیوەیل دەست بەسەركران و تەحویل بە رژێمی ئێران درانەوە، لە هاوینی 1367داو لە كوشتاری زیندانیانی سیاسی دا لە سێدارە دران كە ناوەكانیان بریتیە لە: شەهید عەبدولا هەمزە، شەهید خەلیل جەعفەری(خەلیل رەشاش)، شەهید تاهیر یاكوباوایی وشەهید حەسەن سەلیمی.
لە یادی 28 ساڵەی كوشتار و لە سێدارەدانی زیندانیانی سیاسی و كورد و ئێرانی، هەزاران سڵاو بۆ رۆحی پاكی ئەو مرۆڤە بێ تاوانانەی كە بە بێ رەحمانەترین شێوە لەلایەن ئاخوندانی دەسەڵاتدار و مرۆڤكوژەوە بە پلەی بەرزی شەهادەت گەیشتن و یاد و رێبازیان بۆ هەمیشە لە بیری خەڵكانی ئەو وەڵاتەدا بە زیندوویی دەمێنێتەوە.
ڕێکه‌وت: 2016-08-02 18:59:42
به‌شی ( وتاری سیاسی )





دیمانه

سیاسی