له‌سه‌رهێل 102
یه‌کشه‌ممه‌ 4 ره‌زبه‌ر 2721
سازمانی خه‌باتی کوردستانی ئێران
سوتانی دارستانەكان ئاكامی سیاسەتی هەڵەی رژێم

 قسەی تێدانیە كە دارستان و مەرتەع سەرچاوەیەكی گرینگی هەر وەڵاتێكە و وەك بەنرخترین سەرمایەی نەتەوەیی حیساب دەكرێ.

بەڵام لە ئێرانی ژێردەسەڵاتی ئاخوندان، رۆژ نیە گۆشەیەك لە دارستان و مەرتەعەكانی ئێران بە شێوەی جۆراوجۆر و لە ئاكامی سیاسەتە رژێمی ئێران ئاگریان تێبەرنەدرێ.

دارستانەكانی ئێارن بەپێی ئامار 13 جار لە ماوەی 5 مانگدا ئاگر دراون، ئەوەش دەرخەری ئەوەیە كە رژێمی ئێران لە حاست دارستان و ژینگەی وەڵات كەمتەرخەمی زۆری نواندووەو لە هەندێ شوێنیش گوومانی زۆر لە سەر دەزگا سەركوتگەرەكانی رژێمی بە ئانقەست ئاگر لە دارستانەكان بەردەن. ئاگر زیاتر لە 200 هێكتاری دارستانەكانی ناوچەی قەلاوندی شاری دورەچەگنی پارێزگای لوستانی سوتاندوە. 

ئاگر 34 هیكتار لە دارستان و مەرتەعەكانی پارێزگای كرماشانی سوتاند. عەباسی بەهاری سەرۆكی بنكەی پاراستنی ژینگەی كرماشان رایگەیاند كە 30 هێكتار لە دارستانەكان و مەرتەعی شاری سەلاسی باوەجانی و چوار هێكتار مەرتەع و دارستانی ناوچەی سەرپێڵی زەهاو لە ماوەی حەوتوویەكدا ئاگریان تێبەردراوە.

55 هێكتار مەرتەعی پارێزگای كوردستان لەناوچوون. دارستانەكانی دەوروبەری شاری كرماشان بوونە خۆراكی ئاگر و نزیك بە 50 هێكتار لە دارستان و مەرتەعەكان لە ئاگردا سوتاون. ئەو ئاگرە لە بەرەبەیانی رۆژی دووشەممە 31ی جۆزەردان دەستی پێ كردوە و تا دوانیوەرۆی سێ شەممە 1ی پووشپەر بەردەوام بوو.

دارستانەكان ناوچەی "دۆڵی دەڕە"ی پارێزگای كرماشان لە رۆژی دووشەممە 14ی پووشپەر ئاگرییان گرت و هەندێ سەرچاوە باس لە سووتانی 50 هێكتار لەو دارستانانە دەكەن. 

سێ سەد هێكتار لە مەرتەعەكانی پاوە سووتان. پەرویزی ئیدەپوور فەرمانداری رژێم لە پاوە ئیعتیرافی بەوە كردوە كە نزیك بە 300 هێكتار مەرتەع و دارستانی ناوچەی "نان وێژە"ی ئەو شارە بوونەتەوە قوربانی ئاگر و سوتاون.

مەرتەعەكانی جوانرۆ ئاگریان گرت. مەرتەع و دارستانەكانی شاری جوانرۆ لە پارێزگای كرماشان رۆژی دووشەممە 7ی پووشپەر ئاگریان گرت. ئەو ئاگرە لە كێوەكانی نزیك جوانرۆ و پاركی جەنگەڵی "هەلانی" دەستی پێ كرد و زۆر زوو پەرەی سەند.

دارستانەكانی بەڕووی باكووری پارێزگای خوزستان ئاگری گرتووە. دارستانەكانی ناوچەی "پەس ئاخور" بەخشی ئەلواری گەرمەسێری نزیك لە ناوچەی دەشتی لالە لە باكووری پارێزگای خوزستان سەرلەبەیانی رۆژی دووشەممە 7ی پووشپەر لە ئاگردا سووتا. تین و هێزی ئاگرەكە بە ئەندازەیەك بوو لە مەودایەكی دوورەوە دەبیندرا.

دارستانەكانی هانیوان و مانشت لە ئیلام لە ئاگردا سوتان. لە ئیلام ئەو دارستانانەی كە بە شاخەكانی هانیوان و مانشت دەوری گێراوە لە رۆژی دووشەممە 7ی پووشپەر لە ئاگردا سووتان. ئەو دارستانانە لە گرینگترین ناوچەی پارێزگای ئیلامن.

لە هەمەدان 5 هەزار هێكتار مەرتەع لە ئاگردا سوتاون. بەرێوەبەری گشتی سەرچاوەسروشتیەكانی رژێم لەو پارێزگایە رایگەیاند هەمەدان لە پێنجەم پارێزگای ئێرانە بۆ سوتاونی دارستان و مەرتەعەكان. زیاتر لە 5 هەزار هێكتار مەرتەع ئاگری گرتووە.

ئاگر 400 هیكتار دارستانی لە ناوچەی پاسارگاردی لە ناوبردوە. رۆژی چوارشەممە 19ی جۆزەردان ئاگر لە دارستانەكانی ئەو ناوچەیە كەوتەوەو بە هۆی كەمتەر خەمی بەرپرسان هەتا رۆژی هەینی 21ی جۆزەردان بەردەوام بوو لە ئاكامدا 400 هێكتار دارستانی لە ناوبرد.

پێنج هێكتار لە دارستانەكانی ئەرغەوانی ئیلام سوتا. رۆژی هەینی 21ی جۆزەردان پێنج هێكتار لە دارستانەكانی ئەرغەوانی ئیلام لە سێ لاوە لە بەرزایەكانی كێوەگەورە، لە ئاگردا سوتا.

مەرتەعەكانی پۆلدۆختەر ئاگریان گرت. بەپێی هەواڵەكان شاخەكانی عەلی پاشا، بن بازە و گوارسوورە، لە دێی چەم مێهر ئاگریان گرت و نزیك بە 50 هێگتار مەرتەعی ئەو ناوچەیە بە تەواوی لەناوچوون.

لە كاتێكدا هەموو ساڵی دارستان و مەرتەعی وەڵات دەبنە قوربانی ئاگر، كە دەسەڵاتدارانی دز و گەندەڵی رژێم، كەل و پەلی ئاگركوژێنەوە بۆ ناوچەكان تەرخان ناكەن وە ئەگەر خەڵكی ئەو ناوچانە خۆیان هیمەت نەكەن و هەوڵی كوژانەوەی ئاگرەكان نەدەن، بێ شك خەسارەتی ئاگر زۆر لەوە زیاتر دەبوو. مۆرەكانی رژێم ئێعتراف بەو راستیە دەكەن. عەبدولرەزا میسری نوێنەری رژێم لە مەجلیس لەگەڵ ئیشارە بە ئاگرگرتنی دارستان و مەرتەعەكان،  دەگێڕێتەوە بۆ نەبوونی كەل و پەلی پێویست، بێ بەر نامەیی، نەبوونی بەرێوەبەری بەتوانا و... 

ئەو ئەندامەی رژێم لە مەجلیس سەبارەت بە كونترۆلچی ئاگر لە دارستانەكان دەڵێ: بەداخەوە بە هۆی كەمی كەل و پەل، خەڵكی ناچارن بە بێل و قوڵینگ ئاگرەكە بكوژێننەوە و ئەگەر هیمەتی لاوان نەبێ، كونترۆڵ كردنی ئاگرەكان مەحاڵە. ئەگەر 10 ملوێن كەسمان بۆ پاراستنی دارستانەكان هەبێ و كەل و پەلی پێویستیان بە دەستەوە نەبێ كارێكی ئەوتۆیان پێ ناكرێ، بۆیە پێویستە دابین كردنی كەل و پەلی ئاگركوژێنەوە بخرێتە بەرنامەی كارەوە. (هەواڵدەری هێرانا 17ی پووشپەڕی 1394)

قاسمی سەبزعەلی یەكێك لە بەرێوەبەرانی دامەزراوەی پاراستنی دارستانی رژێم رایگەیاند: توانای دامەزراوە حكومەتیەكان بۆ كوژانەوەی ئاگری دارستان و مەرتەعەكان كەمەو تەواو نیە.

لە درێژەی قسەكانی دا ناوبراو دیانی بەو راستیەدا ناوە كە ساڵی 1393 زیاتر لە 7 هەزار هێكتار لە دارستانەكانی ئێران سوتاون. ئەگەر بەرنامەیەكی دروستمان بۆ ئەو مەسەلە نەبێ داهاتوویەكی كارەستبارمان دەبێ. هەواڵدەری حكومەتی ئیسنا 22ی بانەمەڕی 1394)

بەڵام مەسەلەی ئاگردانی دارستانەكانی كوردستان بەشێوەیەكی گشتی بە چاوێكی ئەمنیەتی دەبیندرێ و خەڵك گومانی ئەوە لە هێزە ئەمنیەتیەكانی رژێم دەكەن كە لە ترسی بوونی هێزی پێشمەرگە لە ناوچە شاخاوی و دارستانەكانی كوردستاندا بە ئانقەست ئاگریان تێ بەردەدرێ.
ڕێکه‌وت: 2016-08-04 18:34:54
به‌شی ( وتاری سیاسی )





دیمانه

سیاسی