له‌سه‌رهێل 70
پێنجشه‌ممه‌ 1 ره‌زبه‌ر 2721
سازمانی خه‌باتی کوردستانی ئێران
زەروورەتی رێنسانسێك لە ئێرانی ژێر دەسەڵاتی ویلایەتی فەقیه

 

ڕێنیسانس بە بزوتنەوەی ژیانەوە و سەرلە نوێ زیندووبوونەوە دەوترێت، واتە مەبەست لە ڕێنیسانس ڕووحی ڕەخنەییە كە لە بواری فەلسەفە و فكر ، ئەدەب و تەواوی زانین و هونەری كلاسیكدا سەریهەڵدا . لە هەمان كاتدا ڕێنیسانس توانی ڕۆحێكی نوێ دروست بكات لە بواری سیاسەتدا و ئالوگۆری قول لە لایەنی سیاسی وەدی بینێ‌. 

رێنسانس توانی دابرانێك لە نێو قوناغی سەدە نێوەراستیەكان و سەردەمی نوێ دروست بكات و وەرچەرخانی یەكجار گەورەی بەدوای خویدا هێنا كە مرۆڤایەتی بە گشتی كاریگەری لێوەرگرت. لەگەڵ ئەو راستیەش هێندێك شارستانیەت و ناوچەی جیهان بەداخەوە لە پاش ئەو گشتە ساڵانەدا هەتا هەنووكەش نەیانتوانیوە خویان هاوتەریب بكەن لەگەل ئەو رەوتە و هەر لە قۆناغی سەدە نێوەراستیەكان دا دەژین. وەلاتی ئێران و بە گشتی شارستانیەتی ئێرانی یەكێك لە شوینانەیە لەو ئالوگۆرانە بێ بەری بووە و نەیتوانیوە روحی ئەو وەرچەرخانە لە زەینی تاكەكانی كۆمەڵگا تا هەنووكەش نەهادینە بكات. ئەگەر لە هێندیك قۆناغیش شاهیدی كۆمەڵێك ئالوگۆری ئەرێنی بووبین بەلام بە لەبەرچاو گرتنی دەسەڵاتی سیاسی و دۆخی ئێستا  دێینە سەر ئەو بروایەی كە ئێران و ئێرانیەكان بە هێنانە سەركاری حكوومەتێكی مەزەهەبی ئاخوندیی نەیانتوانیوە تێكەڵ بەو رەوتی پێش كەوتنانە بن.  

ئەوەی جێگەی پرسیارە ئەوەیە كە ئایا بەراستی  لە وڵاتی ئێران كاتی ئەوە نەهاتوە ڕێنیسانس بكرێ ؟

پێم وانەبێ لە ناوچەكەدا هیچ وڵاتێك بەقەد ئێران و دەسەڵاتەكەی ویلاتی فەقێ پێویستی بە ڕێنیسانس بێ . ئەوەی ئاشكرایە لە ئێران دەسەڵاتێكی ئاینی ئەو وڵاتە بەڕێوە دەبات كە ئاخوندەكانی و دەسەڵاتداران باوەشیان بە مەسائیلە دنیایەكاندا كردوە و سەروەت و قووتی میللەتی ئێران لە پێناو خزمەتی خۆیان و دارو دەستەكەیان خەرج دەكرێ. بەناوی ئایین و مەزهەبەكەیان یاری بە هەستی لاو  و ژنان و كۆمەڵگا دەكەن و وەعدی بەهەشت و كلیلەكەی بە پۆلێك لە فریوخوراوەكانیان ئەدەن و بۆ خۆشیان سەرمایەی وڵات لە گیرفان دەنێن و سەرمایە گوزاری لە وڵاتانی تر دەكەن و هەموو كردارو ڕەفتاریان دنیایە.

هەمووان دەزانین كە ئیسلام ڕێچكەیەكی دیاریكراوی هەیە باس لە ئەجرو سزا دەكرێ لەسەر مەسائیلە دنیایەكان و زۆرتری ئاكارو ڕەفتارەكان بۆ ئەو دنیایە.

ئەوەی لە ئێران و لەژێر ئەو دەسەڵاتە بەناو ئیسالامیەدا دەگوزەرێ چەوساندنەوە و سزادانی هاونیشتمانیانی خۆیەتی لەسەر بیروڕای ئازادو ژیانی ئازاد وەك هەر مرۆڤێك لەم گۆی زەویە.

ئەو دەسەڵاتە تا سەر ئێسقان زیانی بە میللەتەكەی خۆی گەیاندوە و لە چاو وڵاتانی مام ناوەند و پێشكەوتوو لەهەرە ڕێزی دواوە جێی گرتووە.

ململانێ ئایینی و مەزهەبەییەكان لە ئێران بۆتە بەهانەی خۆ سەپاندن و زیاتر پەرەدان بە قەڵەمڕەوی خۆیان و توانیویانە سۆزی خەڵكی عەوام بۆ لای خۆیان لەو وڵاتە و ناوچەكە ڕاكێشن. 

ئەوەی لە ئێران و لە ژێر دەسەڵاتی ئەو ڕژیمە دەگوزەرێ هۆكار گەلێكن كە پێویست بكات بزووتنەوەیەك كە زیان پێكەوتووی ئەو دەسەڵاتەن بێنە مەیدان و ڕێنیسانسێك دەست پێ بكەن، ئەوەیش نەك تەنیا لە لایەنی سیاسی بەڵكو هەموو جومگەكانی كۆمەڵگا بخاتە ژێر كاریگەری و وەخەبەر هاتنێكی گشتی دروست بكات. 

سیستمی سیاسی و فەرهەنگی و كۆمەڵایەتی كە ڕیشەی دواكەوتووی داكوتاوە و زیانی گەورەی بە میللەتی ئێران و هەموو نەتەوكانی بە تایبەت نەتەوەی كورد گەیاندووە، پێویستی بەڕیفۆرم و ڕینیسانسە و ئەوەش پێویستی بە هەنگاو نان و كار بۆكردنی خێرای چینی نوخبە و دەستەبژێری كۆمەڵگا هەیە. بەدلنیاییەوە بە بێ بوونی ئەو ئالوگۆر و وەرچەرخانە بەرینە ئەگەر دەسەڵاتی ئاخوندیش لەسەر كار نەمێنێ‌ دۆخی ئێران ناتوانی باشتر لەوەی ئیستا بێ و مەترسی بۆ بە تالان بردنی سەرمایەكانی وەلات  و قۆرغكردنی دەسەڵات لەلایەن دەسەڵاتی سیاسی هەر بوونی دەمێنێ‌.  بەو هیوایەی پشت لە بەرژەوەندی لاوەكی بكرێت وبیر لە گۆڕانێكی قوڵ بكەنەوەو ژیانێكی نوێ بەدیبهێنن.

 
ڕێکه‌وت: 2017-01-02 18:11:59
به‌شی ( وتاری سیاسی )







  به‌شی : هه‌واڵی کوردستان   کات : 2021-09-22

باوکی ڕامین حسێن پەناهی کۆچی دوایی کرد

به‌شی : هه‌واڵی کوردستان   رۆژ: 2021-09-16


سەعید ئەفکاری برای نەوید ئەفکاری دەست بەسەر کرا.

به‌شی : هه‌واڵی ئێران   رۆژ: 2021-09-13

دیمانه

سیاسی